Posts Tagged ‘Vallei van de Gevallenen’

Het rommelt in de Vallei

17/09/2018

Een kleine oranje pion verspert de oprit voor de bus. Bij de andere ingang staan vier auto´s te wachten. De man bij de kassa controleert nauwkeurig alle paspoorten. Alleen gepensioneerden krijgen korting. Klokslag tien uur zal de pion worden weggehaald. Het is een dag als alle andere. Het vertrouwde beeld bij de ingang naar de Vallei van de Gevallenen. Niets duidt erop dat op een afstand van een kilometer of vijftig in het Spaanse parlement zal worden beslist of het lichaam van Franco wordt weggehaald uit de Vallei. Geen journalist heeft de moeite genomen om bij de Vallei de sfeer te komen proeven. Eenmaal binnen in de basiliek valt toch een verschil op met eerdere bezoeken. Op het graf van Franco liggen meer bloemstukken dan ooit. Meestal lag er alleen het boeketje van de stichting Fransisco Franco Maar de afgelopen weken zijn veel mensen naar de vallei gekomen om de dictator een hart onder de riem te steken. Het aantal bezoekers in augustus steeg met 76% in vergelijking met dezelfde maand in 2017. Ruim 60.000 bezoekers kwamen naar de Valle de los Caídos. Het is hetzelfde verhaal als op Cuba. Toen het minder ging met Fidel Castro kwamen er meer toeristen naar Cuba. Iedereen wilde nog het Cuba van Castro meemaken voor de oldtimers uit het straatbeeld zouden verdwijnen en voor de eerste McDonald´s zouden neerstrijken op het eiland. 

Het is een van de belangrijkste beslissingen van de socialistische partij die in juni aan de macht kwam na de rechtconservatieve regering van de PP met een motie van wantrouwen naar huis te hebben gestuurd. Al in 2004 kwamen de socialisten, toen nog onder leiding van Zapatero, met een Wet op de Herinnering van de Burgeroorlog en de dictatuur. In dat jaar werden overal de ruiterstandbeelden van Franco uit parken en van pleinen getakeld. Straatnamen die een eerbetoon waren aan Franco of andere generaals die aan zijn zijde vochten, moesten verdwijnen. Maar het lukte Zapatero niet om Franco uit de Vallei te halen. De PP liet vervolgens Franco met rust. Sterker nog, een dag voor de motie van wantrouwen, keurde de minister van Justitie het goed dat de kleindochter van Franco, na de dood van haar moeder in december, de titel mag dragen van hertogin van Franco. Het was koning Juan Carlos die vlak na de dood van de dictator de adelijke titel aan de familie schonk.

Al van ver valt in de bergen het 150 meter hoge kruis op als je Madrid verlaat over de snelweg de A6. Onder het kruis is door ongeveer 2000 republikeinse krijgsgevangenen een tunnelkerk met een lengte van 262 meter uitgehakt. Onder de enorme koepel en achter het hoofdaltaar is het graf van Franco. Voor het hoofdaltaar ligt José Antonio Primo de Rivera begraven. Hij was de oprichter van de Falange, de extreemrechtse groepering die aan de zijde van Franco vocht. In een lange galerij aan de rechterkant van de basiliek die niet toegankelijk is, zijn de graven van ongeveer 30000 soldaten. In eerste instantie zouden alleen soldaten van Franco hier worden begraven, maar toen de nationalisten de nissen niet gevuld kregen, werden ook republikeinse slachtoffers naar de Vallei gebacht. Voor de basiliek ligt een enorm plein, waar Franco ieder jaar met een massale bijeenkomst de overwinning van de oorlog wilde vieren. Maar toen na achttien jaar het hele complex was voltooid, werd besloten, dat de Vallei een plaats van verzoening moest worden. Dat de Vallei van  de Gevallenen dat inderdaad is, vindt vooral de Kerk en de familie van Franco. Ook premier Sanchez liet zich in eerste instantie in die bewoordingen uit, maar hij veranderde van mening nadat een aantal voorname historici had geuit dat van verzoening in de Vallei geen sprake kan zijn. De Vallei moet een openbaar kerkhof worden, stelt Sanchez nu. Tegenstanders vinden dat er nooit van verzoening kan worden gesproken zolang Franco daar ligt. Het was overigens niet de wens van Franco om hier te worden begraven. Hij sneuvelde niet in de Burgeroorlog en hoort hier dus niet bij de gevallenen. Veel naberstaanden van republikeinse slachtoffers willen het lichaam van hun familielid weghalen uit de Vallei en een eervolle laatste rustplaats geven. Daarbij krijgen ze nauwelijks medewerking van de prior van het klooster dat aan de achterkant van de basiliek is gevestigd. De Vallei van de Gevallenen is een omstreden monument dat veel stof doet opwaaien. Een voorbeeld van het feit dat het voor Spanje moeilijk is om een van de meest zwarte bladzijden uit de geschiedenis om te slaan. Al valt dat niet op als je om je heen kijkt op het plein voor de basiliek. De Spaanse toeristen bezoeken het monument, zoals ze naar het Prado of de Sagrada Familia gaan. Voor hen is de Vallei een toeristische attractie. En niet meer dan dat.

 

Anuncios

Praten en schrijven over Spanje

02/11/2013
039
Málaga, 12.25 uur. We zijn er nog, of beter gezegd , we waren weer heel snel terug van heel kort weg te zijn geweest. En dan heb ik het niet over deze post, want die heeft veel te lang op zich laten wachten, maar over de doorstart van mijn reisorganisatie SRC. Wij kunnen gelukkig blijven doen wat we al deden. Verhalen vertellen over Spanje en onze gasten aan de hand meenemen door het labyrint van de Spaanse geschiedenis, cultuur, gastronomie, politiek; kortom alle facetten van het Spaanse leven. We hebben een exposure waar een correspondent in Spanje jaloers op zou zijn. In de bus tussen Granada en Córdoba, langs olijfbomen en witte dorpjes, verhalen over de geschiedenis van Al Andalus, de cultuur van de olijfindustrie, en geen eindredacteur die je de microfoon afneemt omdat je maar twee kolommen mag vullen. We zijn getuige van spontane gebeurtenissen waar een televisie-journalist alleen maar van kan dromen. Zoals een paar weken geleden in de Vallei van de Gevallenen, toen achter ons een enorme groep nonnen de basiliek binnenkwam. Bij het graf van Franco knielden twee nonnen en kusten de granieten 046plaat waaronder de dictator ligt begraven.  Zij maakten een excursie naar de vallei om de volgende dag af te reizen naar Taragona voor de zaligverklaring van meer dan 500 geestelijken; martelaren van de Burgeroorlog. Wij hadden én live-beelden én de tijd om alles rustig toe te lichten; de rol van de Spaanse kerk in de huidige maatschappij, de Burgeroorlog, het Franco-regime. Zie hier de raakvlakken tussen verslaggever en reisleider. Op sommige momenten voelt de reisleider zich verslaggever, zoals een paar dagen geleden, toen hij het bericht kreeg dat zijn weblog door het Spaans verkeersbureau is genomineerd voor de prijs Proef Spanje 2013.