Posts Tagged ‘San Sebastián’

Toerist rot op!

14/08/2017

De Spaanse politiek probeert de anti-toerisme manifestaties van de laatste weken uit te leggen als uitzonderlijke acties. Maar gezien de regelmaat waarmee de acties tegen het toerisme in de media terugkeren, lijkt er toch wel wat meer aan de hand te zijn. In Palma de Mallorca, Barcelona, San Sebastián en Bilbao duiken overal leuzen op tegen de toerist, zoals het voorbeeld op de foto boven deze post. In Barcelona werd een toeristenbus bestookt door actievoerders, vooral uit de hoek van extreem-links, en in San Sebastián werd het toeristentreintje tot stoppen gebracht en kregen de toeristen een regen van confetti over zich heen. Uiteraard probeert de Spaanse regering deze acties te bagataliseren, want als dit nieuws met grote koppen in de buitenlandse pers verschijnt, kan dat grote schade berokkenen aan het toerisme in Spanje. En dat terwijl het toerisme een belangrijke inkomstenbron is voor Spanje en het aantal toeristen dit jaar waarschijnlijk het aantal van 61 miljoen gaat overschrijden. Er wordt al gesproken over meer dan 70 miljoen toeristen. Waarschijnlijk zit daar juist het probleem. Het zijn er teveel. Ze pikken de appartementen in van de Spanjaard, waardoor die moet verkassen. In de oude visserswijk Barceloneta in Barcelona ´wonen´ inmiddels meer toeristen, dan oorspronkelijke bewoners. In Palma verdrievoudigt de huur in de zomer.

Bij ons in Castro Urdiales hoorde ik iemand vertellen dat hij 894 euro huur had betaald voor een week in een appartement. De gemiddelde huurprijs voor een dergelijk appartement schommelt rond de 650 euro, per maand… Huisjesmelkers willen in de vakantiemaanden alleen maar hun appartement voor een week of  twee aan toeristen verhuren en verhogen de huur om de eigenlijke bewoner te ontmoedigen om zijn appartement aan te houden. Degenen die blijven, worden bijna iedere week geconfronteerd met nieuwe buren die feestvieren en voor overlast zorgen. Om maar te zwijgen over de uitgaansgebieden in de badplaatsen, waar de dronken jeugd de straten terroriseert. Waarschijnlijk zal de Bask die ´s ochtends in zijn stamcafé een wijntje drinkt en zich opeens ziet omringd door 40 cruisegangers die bij hun excursie recht hebben op een glas wijn en een tapa, ook niet blij zijn met zoveel toeristen. Ook de middenstand klaagt. De cruisegangers worden een paar uur door de stad geleid en hebben geen tijd om ook maar iets te kopen, niet eens een ansichtkaart. Toeristen die op markten op de eerste rij voor de kramen staan. Niet om te kopen, maar om te fotograferen. Hetzelfde geldt voor toeristen in de all inclusivehotels, die ook niet meer buiten de deur van hun hotel iets gaan eten of drinken. 

Hopelijk zullen mijn collega´s van SRC-Reizen buiten schot blijven. Want wij gaan wel keurig naar hotels, moedigen onze gasten aan om tussen de middag in de restaurants de lokale keuken te proeven en leggen de plaatselijke gewoonten en gebruiken uit om ons daar dan zoveel mogelijk aan aan te passen. Want als toerist zijn we uiteindelijk alleen maar te gast. Not all tourists are bastards. En zeker ook niet alle Spanjaarden zullen het toerisme willen uitdrijven.  

 

Anuncios

De ciderboerderijen van Astigarraga

24/12/2016

img_20161111_145135

Als de Basken straks de laatste resten van hun kerstmaaltijden nog aan het herkauwen zijn, staat alweer een nieuwe gastronomische afspraak op de kalender. Vanaf januari openen de sidrerias, de ciderboederijen weer hun deuren. En dat betekent een grote t-bonesteak van de os, de chuletón, eten en onbeperkt cider drinken. Het vaste menu in de ciderhuizen. In het Baskenland zijn de meeste van deze restaurants gelegen rond Astiarraga.  Ze liggen iets ten zuiden van San Sebastián verscholen langs en onder het knooppunt van wegen die naar Pamplona, Frankrijk, Bilbao en Vitoria Gasteiz gaan. In de omgeving veel appelbomen. De appelteelt gaat terug naar de tijd dat uit de haven van San Sebastián de schepen onder de vlag van de Real Compania Guipuzcoana de Caracas naar de Nieuwe Wereld zeilden. Een soort Baskische West-Indische Compagnie. De handelaren brachten keramiek uit Valencia, wijn uit de Riojastreek en wol uit Castilië naar de koloniën en kwamen met cacao, koffie en tabak terug. Het waren deze Basken die het monopolie doorbraken die de Nederlanden hadden op de handel in cacao. De zeevaarders ontdekten dat het drinken van cider op de lange reizen dé manier was om voldoende vitamine C binnen te krijgen en zo scheurbuik te voorkomen.

015 Dat is de reden van de vele ciderboerderijen en de appelgaarden ten zuiden van San Sebastián. Er staan er maar liefst 24 rond Astigarraga. Na de oogst in september worden de appels geperst en laat men het sap fermenteren. In januari worden de vaten aangeslagen. Als de vaten leeg zijn, zo rond april sluiten de ciderboerderijen hun deuren weer. Natuurlijk zijn er ook ciderrestaurants die het hele jaar door zijn geopend, zoals Arriaga in de calle Perro in Bilbao of Marcelino bij ons in het dorp. In welke sidreria je ook komt, het menu is bijna overal hetzelfde. Als voorgerecht vis- en hampaté, een omelet van kabeljauw en soms ook groene paprikaatjes en chorizo. En als hoofdgerecht de t-bonesteak van de os. Langs de muur staan de grote vaten opgesteld waar de bezoeker onbeperkt cider kan tappen. De cider moet met een lange straal in glas of karaf worden geschonken, zodat de appelwijn gaat schuimen en het aroma vrijkomt. Het is als met bier, als de sider doodslaat kun je hem maar beter weggooien. De foto boven deze post is genomen in de ciderboerderij van Lizeaga, waar ik voor een klus in november was. Een Engelse dame wilde met haar familie de verjaardag van haar man in een ciderboerderij vieren. Het enige dat ik moest doen was de familie van Bilbao naar het restaurant in Astigarraga brengen, met de familie mee eten en ze weer terugbrengen naar het hotel in Bilbao. Ogenschijnlijk een eenvoudige opdracht, al viel het niet mee om in een ciderboerderij geen druppel cider te mogen drinken. Lizeaga was in november een van de weinige ciderboerderijen die open was. Een traditioneel lokaal gerund door vader en dochter. Het brood werd niet keurig gesneden en in een mandje geserveerd, maar als heel stokbrood op tafel gelegd. De kabeljauwomelet werd midden op tafel gezet. Geen bordjes om je eigen stukje op te leggen. Toen ik namens de familie om bordjes vroeg, kon ik er als tegemoetkoming twee krijgen. In de 16e-eeuwse boerderij was er alleen cider, rode wijn en water. Geen menukaart en geen verwarming. De meeste gasten, ook lokaal, aten met hun dikke winterjas aan. Maar wel een ontzettend goed bereide steak. Zo lekker had de familie die in Londen nog nooit geproefd.

 

De eerste tv-kok van Spanje

15/02/2016

IMG_5532

Ze zijn even ontsnapt uit de keuken en roken nu een peukje achter de bronzen rug van hun grote baas. De jongens en meiden die hier op het muurtje genieten van hun pauze werken in het restaurant van Karlos Arguiñano in Zarautz. Omdat de kok een beroemdheid is in Spanje, is een fotostop bij zijn restaurant een verplicht nummer op een excursie langs de kust bij San Sebastián. In het hoogseizoen is het onmogelijk om voor de deur te stoppen. Het restaurant staat aan het strand en de straat waar het autoverkeer doorheen gaat is erg smal. Maar op een stormachtige dag in februari was het geen probleem. Toen ik het keukenpersoneel voor de deur gezellig zag keuvelen, moest ik gelijk denken aan een commentaar dat ik een dag eerder had gelezen op de site van vipgourmet,  http://karlos-arguinano.vipgourmet.com. Het gaat om de reactie die als kop heeft Nefasto, gevolgd door maar liefst drie uitroeptekens. Nefasto zou je in deze context kunnen vertalen als rampzalig. De schrijver van het commentaar laat geen spaan heel van het restaurant. Eerst krijgt het keukenpersoneel er van langs, omdat hij dat rokend aantreft bij de ingang van het restaurant. Misschien zijn het wel dezelfde medewerkers die hier op de foto staan. Ongepast vond de man. Ik ben het niet met hem eens. Waarom zouden ze bij de IMG_5536achterdeur weggedoken achter de containers met eetresten hun sigaret moeten roken. Het belangrijkste is toch dat ze een heerlijke maaltijd met een welgemeende glimlach op tafel zetten. Maar ook dat was niet hiet geval, vond de man. Als ik zelf op zoek ben naar een restaurant of hotel, lees ik zelden vooraf de reacties die op internet worden geplaatst. Soms zegt het meer over de schrijver dan over hotel of restaurant. Vind het zelf ook moeilijk om iemand een tip te geven voor bijvoorbeeld een restaurant in Bilbao, met het enorme aanbod dat er is. Als je wat meer reacties over het restaurant van Arguiñano opzoekt, vindt je veel lovende woorden. Bovendien is het er relatief goedkoop, zeker voor een restaurant van zo´n beroemde kok. Een menu kost 34,50 euro.

Arguiñano is zelf nauwelijks meer actief in het hotel-restaurant, ingericht in een stijlvol stadspaleis uit het begin van de 20e eeuw. Hij heeft het restaurant dat hij in 1978 opende in handen gegeven van zijn vijf zonen. Arguiñano heeft het waarschijnlijk veel te druk met zijn tv-werk. Hij was een van de eerste tv-koks in Spanje, had zijn eerste programma begin jaren negentig. en speelde bescheiden bijrollen in drie films. Iedere ochtend presenteert hij op de commerciële zender Antena 3 het programma Arguiñano in je keuken.  Inmiddels heeft hij op de buis gezelschap gekregen van een groot deel van zijn gastronomische broeders. Kookcompetities als Masterchef, Topchef of Pesadillas en la Cocina, de Spaanse versie van Herrie in de keuken, zijn populair in Spanje. Arguiñano heeft geen michelinster, zoals bijvoorbeeld zijn collega´s als Arzak en Berasategui in San Sebastián, maar Arguiñano weet zichzelf goed te verkopen. Met zijn joviale karakter en zijn grappen heeft hij niet alleen een trouw kijkerspubliek opgebouwd, maar geniet ook zijn restaurant veel faam. En maakt het helemaal niet uit waar zijn medewerkers hun sigaretje roken. 

 

Meteorologisch masochisme aan de groene kust

11/02/2016

IMG_5534

Als een volleerd schermer probeerde de voorbijganger zijn paraplu naar de wind te steken. Dat viel niet mee. Op het plein leek de wind van alle kanten te komen om dan opeens vanuit onverwachte hoek toe te slaan. Het stukje doek getrokken over de iele metale sprieten hielp allang niet meer tegen de regen. Die sloeg er inmiddels van alle kanten onder. Het was nu vooral zaak om de paraplu heel te houden. De voorbijganger glimlachte toen hij zag hoe wij hem, schuilend onder de galerij van het plein, vol medelijden nakeken. Uit de glimlach sprak een gevoel van, het is niet anders, hier moeten wij het in het noorden mee doen. Weinig kwade gezichten op deze dag in San Sebastián. Regen en heel veel wind zijn de weerelementen die horen bij een winter aan de Cantabrische kust. Tot nu toe was het een tamme winter geweest, met temperaturen die meer bij de lente hoorden dan bij de winter. En nauwelijks regen. De groene kust kreeg een fletse kleur. Zo werden de winterdagen afgeteld en had de Cantabriër nog geen storm meegemaakt. Hij IMG_5539ging er steeds meer naar verlangen, naar die regen die striemt  in het gezicht, de wind die je lijkt op te tillen als je om de hoek van een gebouw komt. Noem het meteorologisch masochisme. En nu in de nacht van maandag op dinsdag landde de eerste storm op de Cantabrische kust. En uitgerekend op dinsdag was mijn eerste excursiedag van het jaar. Met drie toeristen naar Loyola, Getaria, Zarautz en San Sebastián. Zij hadden hele andere gevoelens, toen ze onder de galerij stonden te schuilen voor de regen. Maar ze waren dan ook geen Bask of Cantabriër, maar toeristen uit Brisbane en van Lanzarote en op die plaatsen werden dinsdag temperaturen gemeten van respectievelijk 29 en 22 graden. Daar stak de 8 graden waarmee San Sebastián het dinsdagmiddag mee moest doen, wel heel schril bij af. De regen en wind deed de gevoelstemperatuur nog verder dalen. Probeer dan nog maar eens uit te leggen aan buitenstaanders dat de mensen hier stiekem uitkeken naar dit weer.

Het leverde ook mooie plaatjes op. De hoge golven die dreigend op de kust afrolden. En boven de golven de nevel veroorzaakt door de wind die de schuimkoppen afkamde. Eigenlijk kwamen we voor dit spektakel net te laat aan bij de kust. De springvloed had zich gemeld in de nacht en vroege ochtenduren en had toen ook de meeste schade IMG_5538veroorzaakt. Vooral in Zarautz en San Sebastián, waar de golven een hoogte van bijna tien meter bereikten. Het water was door de glazen pui van een sportschool aan het strand van la Concha geslagen. Aan de Paseo Nuevo, de weg die achter de heuvel van Urgull loopt, was het lokaal van de fotografenvereniging zwaar getroffen. Toen wij de kust bereikten, was de zee zich al aan het terugtrekken. Surfers waagden zich weer op het water en de kustweg van Zumaia naar Zarautz was open, terwijl die bij zware stormen bijna altijd wordt afgesloten. Nu konden we nog genieten van de laatste uitspattingen van het natuurgeweld op de Cantabrische Zee. Het was ook nog droog, maar aan de horizon werd het steeds donkerder en de bewolking kwam steeds dichter naar de kust drijven, zoals op de foto boven deze post, genomen bij het strand van Zarautz, is te zien, De eerste druppels vielen toen we naar het uitzichtspunt op de heuvel van Igueldo liepen. Het gedruppel ging al snel over in een aanhoudende regen, waar die middag inderdaad geen einde aan zou komen. De oude wijk van San Sebastián gaf een trieste aanblik. Dat de stad dit jaar de culturele hoofdstad van Europa is, namen mijn gasten voor lief.  

Beleef Bilbao en het Baskenland

09/04/2014

Ongeveer vier jaar geleden mocht ik voor SRC-cultuurvakanties een zogenaamde droomreis ontwerpen. Het moest een reis zijn naar een plaats of streek, waar ik de reiziger graag mee naar toe zou willen nemen en waar SRC nog niet of nauwelijks naar toe ging. Mijn keuze viel op het Baskenland, omdat deze streek verbazingwekkend genoeg nog nauwelijks is ontdekt door het toerisme. In augustus bied ik samen met SRC weer een reis aan naar het Baskenland met een standplaatshotel in Bilbao. Ondanks de enorme gedaantewisseling die de stad heeft ondergaan, staat de stad nog nauwelijks in de belangstelling. Heeft u de Sagrada Familia in Barcelona gezien, het Pradomuseum in Madrid bezocht en geflaneerd over de plaza de España in Sevilla, dan wordt het nu hoog tijd om Bilbao en het Baskenland te beleven!  Hieronder het programma van de reis en hoe u deze kunt boeken. Spaans bloed zal de komende tijd meer in het teken staan van Bilbao en het Baskenland.

073 (2)

Bilbao is uitgegroeid tot een van de populaire steden in Spanje voor een korte citytrip. Dat heeft de stad natuurlijk te danken aan het bijzondere Guggenheimmuseum, maar dit project was nog maar het begin van de enorme facelift die de stad onderging. Architecten als Gehry, Foster en Calatrava tekenden voor de gedaanteverwisseling van de stad. In cultureel, architectonisch en gastronomisch opzicht, maar ook als het gaat om het winkelaanbod is Bilbao een heerlijke stad om een paar dagen te verblijven. En de stad is een ideale uitvalsbasis om te genieten van de kust en het wijngebied van de Rioja.

 

6-daagse reis van 23 t/m 28 augustus

Vanaf 769 euro

 

Dag 1: Naar Bilbao

In de middag vliegen we van Amsterdam naar Bilbao. Na aankomst rijden we naar ons hotel. Het viersterrenhotel Barceló Nervión ligt in het centrum van de stad aan de rivier de Nervión en op loopafstand van het Guggenheimmuseum, de oude stad en het winkelgebied van de Gran Vía.

050 (2)

 

 

Dag 2: Bilbao

Het futuristische Guggenheimmuseum is het beste voorbeeld van de gedaantewisseling die Bilbao de laatste jaren heeft ondergaan. Architecten als Santiago Calatrava, Norman Foster, Frank Gehry, Rafael Moneo, Isozaki Atea en Cesar Pelli tekenden voor de face-lift van de hoodstad van Vizcaya. Op de kade bij de rivier de Nervion die door de stad stroomt en waar vroeger de zware industrie was gevestigd, is het nu heerlijk toeven. We bezoeken uitgebreid het Guggenheimmuseum, ontworpen door de architect Frank Gehry. Naast de vaste collectie exposeert het Guggenheim in deze periode een collectie van Yoko Ono en Georges Braque, een van de belangrijkste vertegenwoordigers van de stroming van het kubisme. In de oude stad zien we de kathedraal, het theater Arriaga en de plaza Nueva, met rondom het plein de typische tapasbarretjes.

TU Santiago 019

Dag 3: Langs de Baskische kust

In de ochtend gaan we naar Guernica. De voormalige Baskische hoofdstad werd in de Spaanse Burgeroorlog verwoest door het Duitse Condorlegioen. Het beroemde schilderij van Picasso, dat in het Reina Sofiamuseum in Madrid hangt, herinnert aan dit bombardement. In Guernica zien we de beroemde oude eik, hét symbool van het Baskische nationalisme. Ook nemen we een kijkje op de markt, die iedere maandag in Guernica wordt gehouden. Vervolgens rijden we naar de kust, waar we het prachtige natuurgebied van Urdaibai zien en de vissersplaatsjes Mundaka en Bermeo. Net voorbij Bermeo staat op een rots voor de kust de kerk van San Juan de Gaztelugatxe. Aan het einde van de dag bezoeken we de hangbrug van Portugalete, die in 2006 door UNESCO tot cultureel werelderfgoed werd uitgeroepen. De brug werd in 1890 geopend en is nog steeds in gebruik. Een gondel die aan de brug hangt zet auto´s, fietsers en voetgangers over.

011Dag 4: La Rioja

Een deel van dit beroemde wijngebied ligt in het Baskenland, de zogenaamde Rioja Alavesa. Tijdens onze rit door het wijngebied zien we de bodega van Domecq, ontworpen door Santiago Calatrava. In het dorpje El Ciego ontwierp Frank Gehry voor het wijnhuis van de Marques de Riscal een hotel met spa in de stijl van het Guggenheimmuseum. We bezoeken het ommuurde wijnstadje Laguardia dat op een heuvel ligt en vanwaar we een prachtig uitzicht hebben over de wijnstreek. Net buiten Labastida bezoeken we een bodega, waar we niet alleen de heerlijke Riojawijn zullen proeven, maar ook de gerechten van de streek (kosten zijn inbegrepen).

041Dag 5: San Sebastián

San Sebastián is een heerlijke, mondaine badplaats, waar ooit het Spaanse koningshuis de zomer doorbracht. We zien de charmante schelpvormige baai, waarlangs het heerlijk flaneren is. Dichtbij het strand is de oude stad, de zogenaamde parte vieja. Daar vindt u de hoogste concentratie aan barren van heel Spanje. Een goede mogelijkheid om een tapastocht te maken. We wandelen langs de baai, zien het voormalige zomerpaleis van het Spaanse koningshuis en ook het bijzondere Kursaal van de Spaanse architect Rafael Moneo.

Dag 6: Naar huis

Omdat de terugvlucht pas laat in de middag is, heeft u nog een groot deel van de dag de tijd om nog van Bilbao te genieten. U kunt winkelen aan de Gran Vía. Voor gastronomische souvenirs kunt u naar de markt aan de rivier de Nervión. Of gaat u nog een keer op tapastocht door de oude wijk van Bilbao.

(wijzigingen in het programma zijn voorbehouden)

De reis wordt uitgevoerd door SRC-Cultuurvakanties

 

Inbegrepen

Vlucht Amsterdam – Bilbao v.v. met de KLM

Vluchttijden: Amsterdam – Bilbao 14.50 – 17.00 uur

Bilbao – Amsterdam 17.35 – 19.45 uur

(vluchttijden kunnen worden gewijzigd)

Luchthavenbelastingen en heffingen

Vervoer ter plaatse in een lokale touringcar voorzien van airconditioning

Overnachting in een 2-persoonskamer voorzien van douche en toilet

1-persoonskamertoeslag 245 euro p.p.

Verzorging op basis van logies en ontbijt

De lunch op dag 4

De excursies zoals omschreven

 

Niet inbegrepen

Reis- en/of annuleringsverzekering

Niet genoemde maaltijden

Fooien

Entreegelden, circa 30 euro p.p.

Verplichte bijdrage aan het calamiteitenfonds à € 2,50 per 9 deelnemers

Administratiekosten € 15,- per adres

 

U kunt deze reis boeken door een mail te sturen naar: dvaaalen@hotmail.com. U krijgt dan een aanmeldingsformulier opgestuurd, dat u naar hetzelfde adres kunt terugmailen of per post kunt opsturen naar SRC-Reizen op Maat, t.a.v. S. v.d. Maat, Antwoordnummer 1530, 9700 VE Groningen.

Vuurwerk van water

07/02/2014

OLAS DE DIEZ METROS DEJAN DAÑOS EN PARQUES, GARAJES Y VIVIENDAS EN CANTABRIA

Nietsvermoedend waren we zondag naar beneden gewandeld, naar de boulevard aan het strand van Ostende. De houten boot, la baca, de koe, zegt het geadopteerde Chinese vriendinnetje van ons zoontje, omdat ze de r niet kan uitspreken, was te water gelaten en lag midden in een waterplas in de speeltuin. Niet vreemd na tien dagen lang de ene regenbui naar de andere. Een stuk verderop was de boulevard bedekt met een dikke laag zand. Niet ver daarvandaan had een afscheidingsmuur en een rijtje coniferen het begeven. En weer een paar meter verder was een muur bezweken. Een aantal stenen was in het zwembad gerold. Delen van de balustrade langs 075de boulevard waren omgebogen. Voor de deur van bar Alexander dook een duikbril op in het zand. Het zand had voorbij het plein zelfs de weg bereikt. We keken naar de zee, maar de sluipmoordenaar hield zich nu aardig kalm. Alleen bij de ingang van de baai sloegen de golven hoog tegen de rotsen. Een vuurwerk van water. Aan het einde van de nacht, naar het ochtendgloren toe, had de Cantabrische Zee toegeslagen, de golven als een kudde wilde paarden ogejaagd, het strand op en daar voorbij, niets ontziend, een ravage achterlatend.  De furie van Neptunus werd in Santander prachtig vastgelegd op de foto boven deze post.  In vergelijking met andere plaatsen aan de Cantabrische 074kust, waren we er in Castro nog genadig vanaf gekomen. In Lugo werd een 15-jarige jongen met zijn fiets door de golven van een pier geslagen en gisteren brak voor de kust van Bayonne een schip doormidden. In San Sebastían stonden winkels en wijken blank. In Castro bleef het gelukkig alleen bij materiële schade en konden we op deze heerlijke zondagmiddag, die meer voelde als voorjaar dan als noodweer op de kust, genieten van een witte wijn, Verdejo uit Reuda en kon ons zoontje ravotten op het strand. Inmiddels is de wind gedraaid naar het zuiden en komen van over de bergen temperaturen van boven de twintig graden naar ons toewaaien. De winterjas kan weer even uit en ook het cliché dat het hier, aan de groene kust, alleen maar regent, kan weer even in de kast blijven.   

Sla de vaten maar aan

19/02/2012


Je hoeft deze goede vriend niet uit te leggen hoe het er aan toe gaat in een sidreria. Onbeperkt cider tappen, het is een mooi affiche. Maar het restaurant, in dit geval sidreria Marcelo, bij ons in Castro, kondigt het niet groot aan op een krijtbord of in de etalage. Want als je naar een sidreria gaat, wéét je dat je kunt blijven tappen zolang je maar wilt. In het Baskenland is het nu het seizoen van de sidreria´s, die traditioneel zijn geopend tussen ongeveer half januari en half maart. In de Baskische provincie Guipuzcoa, en dan vooral rond Hernani en Astigarraga, iets ten zuiden van San Sebastián, wemelt het van de appelwijnrestaurants. Het bureau van Toerisme in San Sebastián geeft speciale plattegronden uit van de streek, waarop de restaurants zijn ingetekend. De authentieke restaurants zijn ingericht in oude boerderijen, de caseríos. De grote vaten staan op de plaats waar eerst de koeien stonden en de straal cider die langs de karaf of het glas gaat, verdwijnt in de trog. De gasten zitten op banken aan lange houten tafels. Het menu, de prijs schommelt tussen de 25 en 40 euro, bestaat meestal uit een stokvisomelet als voorgerecht en een chuletón, een enorme T-bone steak als hoofdgerecht. De appelwijn wordt overigens in grote tankwagens uit Asturië gereden, daar komt de cider oorspronkelijk vandaan. Uit de vaten komt de sidra gasificada, een cider waar koolzuur en suiker aan wordt toegevoegd. De cider gaat dan nog meer schuimen als hij met een lange straal in karaf of glas wordt geschonken. Alleen dan komen de aroma´s vrij. Cider die niet meer schuimt, hoor je weg te gooien. Beter is natuurlijk nog om te voorkomen dat de schuim verdwijnt en je glas in een teug te legen. El Marcelo in Castro is een modern restaurant. Het vlees komt niet als grote lap, maar in kleine stukjes, en is al voorbereidt in de keuken. Op tafel kun je al steengrillend zelf bepalen of je je vlees doorbakken wilt of niet. Het cidervat staat dicht bij de tafels en op de grond voor het vat staat een klein rond kuipje, dat de gemorste cider opvangt. Als je niet beter weet, zou je denken dat de eigenaar last van lekkage heeft.  Bij de bar staan lange houten tafels en banken, en als je op een zaterdag rond een uur of acht uur binnenkomt, twee uur voor etenstijd, lijkt het wel op een kinderdagverblijf. De ouders staan aan de bar, terwijl de kinderen aan de lange tafels spelen. Overigens heeft El Marcelo veel meer op de kaart staan dan alleen het cidermenu en het restaurant is het hele jaar door geopend, dus wie wil kan ook in de zomer langskomen.    

San Sebastián, culturele hoofdstad van Europa 2016

28/06/2011

 

Ik gebruikte deze kop gisteren ook al, zoals ik in eerdere berichten ook Córdoba, Las Palmas, Zaragoza, Burgos en Segovia al aankondigde als culturele hoofdstad van Europa in 2016. Zelf had ik verwacht dat Córdoba de titel in de wacht zou slepen, maar de jury besliste een half uur geleden anders. San Sebastián mag zich in 2016 samen met het Poolse Wroclaw een jaar lang culturele hoofdstad van Europa noemen. Het is een bevestiging dat het imago van San Sebastían en van heel Baskenland is veranderd. Zou de ETA of zijn jeugdbeweging nog actief zijn geweest, dan was de keuze hoogstwaarschijnlijk op een andere stad gevallen. De keuze voor San Sebastián komt op een moment dat de socialisten in het gemeentehuis hebben plaatsgemaakt voor Bildu, de partij die streeft voor onafhankelijkheid van het Baskenland. Zij zouden het culturele feestje kunnen aangrijpen als een toneel om de boodschap van een onafhankelijk Baskenland naar buiten te brengen, zoals dat ook in Barcelona gebeurde tijdens de Olympische spelen van 1992. Maar wellicht dat Bildu tegen die tijd alweer uit beeld is, want een jaar voor San Sebastián culturele hoofdstad zal zijn, zijn er weer gemeenteraadsverkiezingen. Hoe dan ook, het toerisme zal gaan toenemen, niet alleen in San Sebastián, want de afstanden in het Baskenland zijn zo klein dat ook andere plaatsen van het succes van San Sebastián of Donostia zullen profiteren. De Spaanse lowbudgetmaatschappij Vueling biedt sinds vorig jaar rechtstreekse vluchten aan van Amsterdam naar Bilbao. Van Bilbao is het over de AP8 iets meer dan een uur rijden naar San Sebastián. Vorig jaar mocht ik voor mijn werkgever SRC een reis organiseren naar het Baskenland. Het succes was zo groot dat de reis nu met verschillende vertrekdata in de brochure is opgenomen. Hopelijk kan ik er nog veel reizen begeleiden en in mijn vrije uurtjes even uitrusten op mijn favoriete bankje, op de foto boven deze post, aan de schelpvormige baai la Concha.     

San Sebastián, culturele hoofdstad van Europa 2016

27/06/2011

Vanmiddag om vijf uur wordt de winnaar bekend gemaakt, dus hoog tijd om de laatste stad, San Sebastián, te beoordelen. Ik was er ruim een week geleden nog en schreef al eerder over deze mondaine badplaats aan de schelpvormige baai. Waarschijnlijk grijpt San Sebastián naast de titel van culturele hoofstad, maar mocht er ooit een gastronomische hoofdstad van Europa worden gekozen, dan maakt San Sebastián, of Donostia in het Baskisch, een goede kans. Topkoks als Berasategui en Arzak komen uit de stad en de populaire tv-kok Arguiñano heeft een restaurant in Zarautz, een kleine badplaats net buiten San Sebastián. De oude wijk van San Sebastián heeft de hoogste concentratie van tapasbarren van heel Spanje. Drie hoog staan de kunstwerkjes op een stokbroodje uitgestald op de bar. Nog steeds geldt de regel dat je zelf de hapjes van de bar mag pakken, maar in veel barren, bijvoorbeeld in Aralar, op de foto boven deze post, krijg je je glas wijn of bier pas als je de ober hebt laten zien hoeveel hapjes je op je bord hebt gelegd. De traditie dat de ober de rekening opmaakte aan de hand van het aantal prikkertjes dat iemand op zijn bord achterliet, bestaat nauwelijks meer. Aan de rand van de oude stad, tegen de heuvel van Urgull, staat het San Telmo museum, de culturele blikvanger van San Sebastián. Na een jarenlange verbouwing, waarbij een nieuwe vleugel werd aangebouwd, ging het museum aan het einde van vorig jaar weer open. De collectie in het museum is zeer divers. Van oude Baskische grafstenen tot schilderkunst van Spaanse, Italiaanse en Vlaamse meesters. Er is ook een etnografische afdeling, waar vooral de verzameling vrouwenmutsen in het oog springt. De mutsen lopen toe in een punt. Hoe dikker en groter die punt was, hoe groter het aanzien was van de dame die de muts droeg. De kerk zag dit statussymbool vooral als een fallussymbool en daarom werden de mutsen in de 19e eeuw verboden. Over mode gesproken. Op nog geen half uur rijden van San Sebastián ligt aan de kust het plaatsje Getaria, waar op 10 juni het museum werd geopend van de mode-ontwerper Cristóbal Balenciaga, die werd geboren in Getaria. Het museum is gebouwd rond het paleis Aldamar, ooit eigendom van de grootouders van koningin Fabiola van België. De trouwjurk die Balenciaga voor Fabiola ontwierp, is naast avondjurken, cocktailjurken en andere trouwjurken, ook te bewonderen in het museum. En daarmee is het culturele boek van San Sebastián wel uit. Maar wat verlangt de bezoeker nog meer van een stad, waar je vanaf je badlaken op het strand bijna de pintxos van de bar kunt pakken.

Terug in San Sebastián

02/08/2010

In mijn eerste jaren als reisleider, toen ik nog in Nederland woonde, probeerde ik altijd het reisseizoen af te sluiten in San Sebastián. Niet alleen om gedag te zeggen tegen een aantal vrienden, maar ook omdat San Sebastián een geweldige stad is. De stad ligt aan een schelpvormige baai in de oksel van de Golf van Vizcaya en dicht bij de grens met Frankrijk. Zo kreeg het tijdelijke afscheid van het reisseizoen én van Spanje ook een symbolische betekenis. Even gedag zeggen bij de deur en hup, het land uit. Afgelopen week was ik weer in de stad. Ik kon me niet eens meer herinneren wanneer ik er voor het laatst was geweest, in ieder geval meer dan drie jaar geleden. Het bankje op het gazon voor het paleis Miramar stond er nog. Het was mijn favoriete bankje om van de stad te genieten. Uitzicht over de baai met van links naar rechts de heuvel van Igueldo, het eilandje van Santa Clara en de heuvel van Urgull. Bootjes die dobberen in de baai, de regatas, de snelle ranke roeiboten, die als schichten over het water gaan en veel, heel veel mensen op het strand. Als he vloed wordt, zitten ze bijna op elkaars badlaken. ´s Avonds natuurlijk naar de oude wijk. Nergens ter wereld is zo´n hoge concentratie aan barretjes als hier. Je moet er geen tapas of pinchos eten als je honger hebt, want ze zijn ontzettend duur. Maar dat is weer een ander verhaal. San Sebastián is sowieso een dure stad, na Madrid en Barcelona heeft de stad de hoogste huizenprijzen.  Maar dat hoort ook wel bij een mondaine badplaats, waar in september altijd het filmfestival wordt gevierd. In de 19e eeuw streek de koninklijke familie hier neer om de vakantie door te brengen en zelfs Franco bracht de zomer in San Sebastián door, tot de dreiging van de ETA te groot werd. Het viel me in de oude wijk op, dat er veel minder leuzen voor de ETA waren dan in de jaren negentig. De sfeer leek ook een stuk gemoedelijker, maar misschien kwam dat ook wel door de horden toeristen die de wijk bezetten. Ooit, ergens in de jaren negentig, liepen we door de wijk en zagen we een groep jongeren met bivakmutsen door de straat rennen. Toen wij ons hoofd om de hoek staken, keken we recht in de geweerlopen van de Baskische politie, die met gummiekogels de jeugdbeweging van de ETA de wijk uitjoeg. Als je zo naar dat verlaten bankje kijkt op de foto met op de achtergrond de baai en het eilandje van Santa Clara is het bijna niet voor te stellen dat San Sebastián ook een ander gezicht heeft, of hopelijk, heeft gehad.