Posts Tagged ‘Peru’

Overwinteren in de stad van de eeuwige lente

05/01/2013

viaje a carpish 059

Het staat er echt. Huánuco heeft het beste klimaat van de hele wereld. Het is een mooi affiche. De stad ligt tussen het Andesgebergte en het hoge oerwoud op een hoogte van 1800 meter in het centrum van Peru. Het hele jaar door genieten de inwoners van een gemiddelde temperatuur van zo´n 25 graden. De minimumtemperaturen duiken bijna nooit onder de 17 graden. Hier heeft men een droog en nat seizoen. En ondanks dat dat laatste seizoen net is aangebroken, wil dat niet zeggen dat het de hele dag regent. Het zijn buien die overtrekken. Het regent nooit langer dan een paar uur. Voldoende om de stoffige stad op tijd weer even op te frissen. Het klimaat is te vergelijken met dat van de navidad (14)Canarische eilanden. We hebben geluk dat we hier, tijdens de Europese winter, onze standplaats hebben, al zou ik hier nooit verzeild zijn geraakt als ik vier jaar geleden mijn Peruaanse meisje niet was tegenkomen. Toeristen zie je hier nauwelijks, ondanks de aanlokkelijke slogan van Stad van de Eeuwige Lente en de reclametekst die op de foto boven deze post staat. Nu heeft de stad, naast het heerlijke droge klimaat, ook niet zo veel meer te bieden. De gringos die er komen gebruiken de stad als uitvalsbasis voor bergwandelingen in de omgeving van Huánuco of  maken er een tussenstop op hun weg van Lima via Tingo Maria en Pucallpa naar Iquitos in het Amazonegebied. Dat is overigens een mooie route om een goed beeld te krijgen van de verschillende landschappen in Peru; de woestijnachtige kust, het Andesgebergte en het oerwoud. Huánuco is levendig genoeg om een tussenstop of uitvalsbasis heel aangenaam te maken. De stad telt 120.000 inwoners, heeft een gezellige Plaza de Armas, een a Tomaykichwa 044 (6)vliegveld, universiteiten, ziekenhuizen en een voetbalclub die in de hoogste divisie uitkomt; de Leones de Huánuco. Het episch centrum van de stad is de markt, waar het van vroeg in de ochtend tot laat in de avond druk is. Op zaterdag komen de lokale boeren uit de bergen hun produkten aanbieden, die variëren van tropische vruchten als mango en papaya tot aardappels, koffie, rietsuiker en cocabladeren. Het enige culturele uitstapje dat de toerist kan maken is naar El Templo de las Manos Cruzadas van Kotosh, een 2000 jaar oude pré-Incatempel, die zo´n 5 kilometer buiten de stad ligt. En Huánuco is in heel Peru bekend vanwege het feest van Los Negritos, dat ieder jaar tussen Kerst en Driekoningen wordt gevierd. Tijdens het feest dansen de slaven voor de de Spaanse adel en aanbidden daarbij het Kindje Jezus. Mijn Footprintgids van Zuid-Amerika wijdt maar zeven regels aan de stad. En in die zeven regels meldt de gids niet eens het feit waarop de inwoners van Huánuco het meest trots zijn; dat de stad het beste klimaat ter wereld heeft.  

Anuncios

Handleiding om oudejaarsnacht te vieren in Peru

31/12/2012

fiesta! 022

Nog maar even voortborduren op de vorige post, nu we toch in de feestmaand zijn en vanavond het laatste feestje van 2012 losbarst. Daar zullen die jongens op de foto ook weer bij aanwezig zijn; de 620 ml flessen Cusqueña, met op de fles een subtiel reliëf van een Inca-muur en op het etiket een afbeelding van Machu Picchu. Van de belangrijke biermerken die er in Peru zijn, Pilsner, Cristal en Trujillo, smaakt Cusqueña mij het best. Het merk heeft onlangs ook een heerlijke korenvariant op de markt gebracht, Cusqueña trigo. Het plastic bekertje op de foto maakt een wat zielige indruk bij deze stoere jongens, maar uiteindelijk speelt dat bekertje een belangrijke rol. Het is niet mijn manier van bier drinken, maar in Peru weten ze niet beter. Een fles bier wordt hier gedeeld door meerdere personen, die allemaal uit fiesta! 026hetzelfde bekertje drinken. Bier drinken is een sociale gebeurtenis, tot een bepaald aantal flessen leeg is… Je kunt het vergelijken met de traditie van Argentijnen die de mate met elkaar delen. Het plastic bakje naast het bekertje werd gebruikt om het bierschuim uit het bekertje te kloppen. De traditie schrijft voor dat de eerste slok op de grond moet worden gegooid als dank aan Pachamama, Moeder Aarde, de gulle schenker van het gele vocht. De eerste keer dat ik met het fenomeen in aanraking kwam, had ik totaal niet door wat de bedoeling was. We waren op een bruiloftsfeest waar zo´n 110 gasten op af waren gekomen. In het feestlokaal telde ik maar twee obers. Op die manier zou het een woestijnfeest worden dacht ik nog, totdat naast me twee neven van de bruidegom binnenkwamen en me twee flessen bier gaven en een bekertje. Een paar stoelen verderop kreeg een andere gast ook twee flessen en zo gingen ze met verschillende kratten de hele zaal rond. Je kunt van deze manier van bier drinken behoorlijk onrustig worden, want als jij het glas hebt, staan de anderen droog staan toe te kijken. Resultaat: je drinkt het glas sneller leeg, je collega-drinker doet dat ook en voor je het weet, zijn in een recordtijd de flessen, zoals die op de foto, soldaat gemaakt.

Altijd in voor een feestje

20/12/2012

003

Het begint al voor de geboorte bij de babyshower. Door de navel mag het nog net niet ontsproten geluk meekijken hoe familie en vrienden de dikke buik van moeder bewonderen. Meestal is dan al bekend of het een jongetje of meisje wordt en hoe de baby gaat heten. En als die er eenmaal is, volgen de feesten zich op. Kraamfeest en verjaardagen met een wat groter feest voor meisjes die 15 worden en jongens als ze de 18 jaar bereiken. Met de kerk mogen ze het doopfeest, de Eerste Communie, het Heilig Vormsel, het huwelijk en tal van religieuze feestdagen vieren. Afscheid van de lagere school, afscheid van de middelbare school en het beëindigen van de studie aan de universiteit zijn ook een feestje waard. Op het werk zijn er de a Tomaykichwa 044 (10)personeelsfeestjes en afscheidsfeestjes. Op zich zijn het feesten die we ook in Europa kennen, maar het is de manier waarop de feesten worden gevierd die het anders maakt. De kinderen op de foto boven deze post gaan de lagere school verlaten. Deze week begint in Peru de zomervakantie.  Het feest werd in stijl gevierd, in de grote zaal van een modern vakantiecomplex. Voorafgaand aan het feest werd in de kathedraal een mis gevierd voor de kinderen en daarna kwamen ze opdraven in vol ornaat in de feestzaal, alsof ze een bul hadden gehaald. Een voor een mochten ze op het podium komen, waar ze werden toegesproken door de directeur van de school. In een doosje kregen ze een horloge mee. Persoonlijk vond ik dat een vreemd kado om aan een Peruaan te geven, want Peruanen hebben een moeilijke relatie met de tijd, zoals ik al schreef in een eerder geplaatste post. Een Nederlander vraagt zich waarschijnlijk af waar de Peruanen al die feesten van betalen. Maar zo duur hoeft een feestje niet te zijn. Kleding voor bruiloften en andere feesten wordt vaak gehuurd. Zo zag ik op onze bruiloft bijna twee jaar geleden een nichtje in een jurk die een ander nichtje een jaar daarvoor nog 125droeg op een bruiloft van weer een ander nichtje. Op een bruiloft wordt het eten vaak gefinancierd door de familie van de bruid en bekostigt de familie van de bruidegom de drank, dat vaak niet meer is dan bier en fris. Er zijn winkels, waar je alles kunt kopen en huren voor een kinderfeestje, ze bieden zelfs de service om het huis te komen versieren. Het is allemaal heel eenvoudig, maar het is voldoende voor de Peruanen om er volop van te genieten. Op onze bruiloft gingen de laatste gasten om acht uur ´s ochtends naar huis. Toen waren ze pas verzadigd, na uren cumbia, merengue, regeaton en la hora loca, het gekke uur, een soort Latijns-Amerikaans carnaval, waar je moet voor hebben getraind om aan het einde geen pijn te hebben in al je gewrichten. Terwijl ik deze post nog aan het schrijven ben, zou het opeens zo maar een follow-up kunnen zijn voor een bericht dat in de afgelopen Nederlandse nacht op de digitale versie van de Volkskrant verscheen met als kop dat Zuid-Amerikanen de gelukkigste mensen op aarde zijn. Het Amerikaanse onderzoeksbureau Gallup onderzocht de levensvreugde onder de bevolking van 148 landen. In de top 10 staan maar liefst 7 Latijns-Amerikaanse landen. Panama en Paraguay staan samen op de eerste plaats, Nederland staat elfde op de lijst en Peru komt pas terug op de gedeelde 38e plaats samen met onder andere Jamaica, Uruguay, Zuid-Afrika en 128Taiwan. De conclusie van het onderzoek is dat mensen die in welvarende landen wonen per definitie niet gelukkiger zijn dan mensen in arme landen, waartoe ook Peru behoort. Peru had zeker een stuk hoger gescoord als ik het onderzoek had mogen houden onder de mensen die ik op de verschillende feesten ben tegengekomen, zeker als ik ze de vragenlijst wat later op de avond had voorgehouden.   

Een koopriool in Peru

17/12/2012

008

Wie al last krijgt van claustrofobie in een Nederlandse winkelstraat op koopzondag of straks, op Tweede Kerstdag, bij de Ikea of een willekeurige woonboulevard, moet als hij in Lima is, maar met een grote boog om het wijkje van Gamarra heengaan. Op de foto boven deze post werd een kruispunt in het wijkje vastgelegd op maandagochtend rond de klok van twaalf uur, een rustig moment in de week. Auto´s worden geweerd uit de wijk en dat is maar goed ook, want als al deze mensen op het trottoir zouden moeten lopen, zou het koopriool snel dichtslibben. Daarbij is het bijna onmogelijk op het trottoir te lopen, want daar staat het vol met koopstalletjes, eetkraampjes, barbecues, ijsventers en etalagepoppen, die een lengte en rondingen hebben die je maar bij weinig Peruaanse vrouwen 001terugziet.  Alleen taxi´s met een vergunning en verkopers mogen met hun auto de wijk in. De bestuurders stallen hun waar uit boven op het dak en de motorkap van de auto. Het is vooral kleding en schoeisel dat wordt aangeboden op straat en in het labyrint van winkelgalerijen, die lijken op de medina´s in Marokko.  Achter het einde van de gangen, waar het voor de koper doodloopt, zijn de ateliers waar de kleding wordt gemaakt, vaak namaak-artikelen van topmerken. De schrijver Mario Vargas Llosa noemde in een artikel in El País de wijk het informele paradijs van het volkskapitalisme. In de wijk wonen de immigranten die vanuit de Andesdorpjes afdaalden naar de grote stad Lima om het geluk te zoeken. Mannen die in de jaren zestig als straatverkoper begonnen, leiden nu grote kledingfabrieken 006en winkels met een miljoenenomzet. Dat is het economische wonder van Gamarra. De gemeente schijnt weinig grip te hebben op wat er allemaal gebeurd in de wijk, en dat zou ook juist de reden van het succes zijn. Wel heeft de gemeente ingegrepen in de straten van La Parada, die aan Gamarra grenzen. Daar maakte de ambulante handelaars het iets te bont en omdat de criminaliteit er de laatste jaren flink was gestegen, werd besloten om de wijk schoon te vegen. Bij de schoonmaakactie van de politie en het leger vielen verschillende doden. Achter het hotel Sheraton loopt de straat Azángaro. Daar kun je zonder problemen vervalste documenten kopen als diploma´s, geboortenakten, rijbewijzen en ventvergunningen.    

Pisco sour bij de erwtensoep

06/12/2012

010 (3)

De bofkont. Zondagmiddag zat hij nog bij Sinterklaas op schoot, de Goedheiligman bracht in Gernika een bezoek aan de kinderen van de Nederlanders in het Baskenland. En vandaag vliegt hij naar Perú. Daar krijgen de kinderen de kadootjes van de Kerstman en op 6 januari zullen ook de Drie Koningen hem nog een keer verwennen, want dat hoort bij de Spaanse traditie, ook al is hij dan nog in Perú. Dat is het voordeel als je een globaliseringsbaby bent. Mama komt uit Perú, papa uit Nederland en zijn wieg staat in Spanje, in Laredo. Zijn wortels zijn als die van een ficus, ze kruipen steeds verder van de boom weg. Nu zal hij kennis gaan maken met zijn moederland. Gaat hij voor het eerst oma en opa zien, zijn neefje van twee en zijn nichtje van acht maanden. Op Kerstavond zal hij zijn eerste kaarsje uitblazen (nog meer kadootjes!!!). Kruipend gaat hij naar Perú en over drie maanden zal hij misschien lopend terugkomen naar Spanje. Achter de deur ligt de wereld voor hem open. Zal hij geïnverteerd de weg van papa gaan bewandelen? Hij leert nu Nederlands van Nijntje. Perú, Spanje, Nederland. Hij weet natuurlijk nog niets van die landen. Hopelijk krijgen de vooroordelen geen vat op hem en blijft hij globaliseren. Blijft hij zowel in Sinterklaas als in de Drie Koningen geloven. Houdt hij straks net zoveel van pisco sour als van erwtensoep.    

Waarom oma uit Peru niet langskomt

05/04/2012

Brazilië gaat de grensformaliteiten voor Spaanse toeristen aanscherpen als antwoord op de oneindige tocht door de ambtelijke woestijn die Brazilianen moeten afleggen om Spanje binnen te kunnen komen. De bureaucratische drempel is een ophaalbrug geworden. Zoals zo vaak met berichten in de krant, het raakt je pas echt als het dichtbij komt.  Het verhaal herinnerde ons aan de vergeefse poging die we deden om mijn Peruaanse schoonmoeder voor drie maanden te laten overkomen om haar net geboren kleinzoon te zien en haar dochter bij te staan. Misschien moet je iemand die op dit weblog vooral op zoek is naar verhalen over Spanje niet lastig vallen met privézaken, maar om ons heen werd zo verbaasd gereageerd op het antwoord op de vraag die boven deze post staat, dat het wel goed is om te weten hoe zwaar het Fort Europa waarin wij wonen wordt bewaakt, net als het Spaanse consulaat in Lima op de foto hiernaast. Een foto, overigens, die niets met ons verhaal heeft te maken. Om mijn schoonmoeder naar Spanje te laten komen, moesten we bij de politie een uitnodiging, een zogenaamde carta de invitación aanvragen. Na het nodige invulwerk en het betalen van zo´n zeventig euro aan leges konden we na twee maanden de uitnodiging ophalen en opsturen naar Peru, waar mijn schoonmoeder de uitnodiging en een compleet dossier van haar leven moest inleveren bij het Spaanse consulaat om een visum te kunnen aanvragen. De motiviatie dat oma graag haar kleinzoon wilde bezoeken, was niet voldoende. Het visum werd afgewezen, omdat niet voldoende kon worden aangetoond dat oma weer zou terugkeren naar Peru, waar ze haar man heeft, haar zoon en schoondochter, een kleinkind en waar, als alles goed gaat, over een paar weken haar derde kleinkind wordt geboren. Persoonlijke verhalen tellen niet bij het consulaat in Lima. Je krijgt bij de balie een stapel formulieren die je moet invullen en vervolgens weer moet inleveren. Niemand op het consulaat die je daar bij helpt. Wel hangen er in de omgeving van het consulaat mensen rond die zich adviseur noemen en met het nemen van pasfoto´s en het verkopen van reisverzekeringen hun brood verdienen. Een paar weken later wordt je weer op het consulaat verwacht voor de uitslag, ook al moet je daarvoor meer dan acht uur met de bus reizen. Het visum werd uiteindelijk twee keer afgewezen. Voorlopig kan ons zoontje alleen via Skype naar ´lulu´ zwaaien. Ons verhaal is zeker niet uniek. Het is slechts een druppel in die hele grote oceaan die oma en kleinkind van elkaar scheidt.

Stembusstrijd tussen arm en rijk

11/04/2011

Ben benieuwd op wie deze mensen hebben gestemd. Gisteren gingen de Peruanen naar de stembus om een nieuwe president te kiezen. Het is verplicht om te stemmen, wie niet gaat, betaalt een boete van 60 soles, zo´n 17 euro, en dat is voor deze mensen, die voer voor de cuy verkopen, heel veel geld. Peru werd zondag drooggelegd, barren bleven gesloten en mensen mochten alleen thuis hun `trago’  nemen. Deze ´ley seca´ moest voorkomen dat mensen niet in de bar bleven hangen, maar naar de stembus gingen. En waarschijnlijk werd deze regel ook ingesteld om te voorkomen dat mensen niet stomdronken hun stem uitbrachten. Nu, maandagavond om 21.35 uur, Spaanse tijd, in Peru zeven uur vroeger, is 83 procent van de stemmen geteld en is al zeker dat Ollanta Humala naar de volgende ronde gaat. Bij de vorige verkiezingen ging hij nog onder uit door zijn radicale houding en vriendschap met Hugo Chavez en Evo Morales. Maar hij heeft zijn les geleerd. Hij wordt geadviseerd door de mensen van Lula en dat heeft hem veel stemmen opgeleverd. Keiko Fujimori en Pedro Kuczynski vechten nog om een plaats in de tweede ronde. In Peru stemmen ze niet op partijen maar op personen. De socialistische partij van president Alán García doet niet eens mee aan deze verkiezingen. Het is kiezen tussen kandidaten die de economische groei willen handhaven, Toledo, Kuczynski en Castañeda, en kandidaten die de rijkdom die Peru de laatste jaren heeft gecreeërd door de hoge prijs van goud, zilver en koper, beter willen verdelen. Want in het Amazonegebied en het Andesgebergte hebben weinig mensen iets gemerkt van de economische groei. Zij stemmen op Humala en Keiko. De verkiezingen zijn daardoor een strijd tussen arm en rijk geworden. De stemmen die nog niet zijn geteld moeten uit de rurale gebieden komen, waar Keiko Fujimori het beste scoort. Haar vader, de ex-president,  zit een gevangenisstraf van 25 jaar uit voor misdaden tegen de mensheid, maar daarnaast heeft hij ook veel gedaan voor de economie en tegen het terrorisme van het Lichtend Pad, en dat zijn veel mensen niet vergeten. Dat zijn dochter straks misschien als ze de verkiezingen wint, haar vader amnestie gaat verlenen, nemen de mensen voor lief. En dat geldt ook voor de radicale uitspraken van Humala. De middenklasse van Peru huivert bij de gedachte om straks te moeten kiezen uit twee, in hun ogen, radicale presidentskanditaten. Zelfs de schrijver Mario Vargas Llosa kon het electoraat niet op andere gedachten brengen.

De Peruaanse uitdaging

08/04/2011

 

Als we dan toch plagiaat plegen, dan maar gelijk goed en ook de kop overnemen van de column die de Argentijnse journalist Andrés Oppenheimer twee maanden geleden schreef in de Argentijnse krant El Clarín. De verkiezingscampagne in Peru was toen net van start gegaan. Toen, in februari gingen de gematigde centrum-rechtse kandidaten nog aan de leiding in de opinie-peilingen. Alejandro Toledo stond op 28%, gevolgd door Keiko Fujimori (20%), Luis Castañeda (20%), Ollanta Humala (11%) en Pedro Pablo Kuczynski (5%). Nu, twee dagen voor de Peruanen naar de stembus gaan, zijn Keiko en Humala de favorieten, tot grote vrees van de gematigde centrum-rechtse kandidaten die vooral bang zijn voor Humala die ze zien als een handlanger van de Venezolaanse president Chavez. Al trok hij tijdens de verkiezingscampagne snel zijn rode hemd uit, toen hij in de eerste peilingen op 5 procent bleef steken. Zijn meer gematigde houding heeft zijn populariteit doen toenemen. Maar terug naar de column van Oppenheimer, in Lima zag ik overigens in een boekhandel een werk van de journalist met de alleszeggende titel: Basta de Historias, La Obsesion Latinoamericana con el Pasado y la Clave del Futuro, vrij vertaald: Genoeg over de Geschiedenis, De Latijns-Amerikaanse obsessie met het verleden en de Weg naar de Toekomst. Naast een voorbeschouwing op de verkiezingen, gaf Oppenheimer, die ook regelmatig voor El País schrijft,  in het tweede deel van zijn column een goede analyse van de ontwikkeling van Peru op dit moment. Hieronder een vrije vertaling uit een deel van zijn column.  

(..) ”Waarom steunen de Peruanen de centrum-rechtse kandidaten? Vooral omdat de economische situatie de laatste twintig jaar stabiel is en integreert in de wereldeconomie en dat heeft zijn resultaten opgeleverd. Een groot aantal Peruanen is uit de armoede gekropen. Volgens berekeningen van de Wereldbank is in de laatste tien jaar het percentage Peruanen dat onder de armoedegrens leeft gedaald van 54% naar 35%. Maar Peru is er nog niet bovenop. De laatste generatie presidenten die het land heeft geregeerd, verdient krediet omdat ze Peru op de goede weg wisten te houden, maar alleen op economisch gebied. Peru heeft geprofiteerd van de hoge prijzen van verschillende grondstoffen. En op het politieke vlak hebben de kandidaten van de centrum-rechtse partijen geprofiteerd van de populariteit van Keiko Fujimori in de rurale gebieden, waar ze  stemmen bij Humala heeft weggehaald. Maar Peru hangt, zoals de zakenman en schrijver Ben Schneider me vertelde, een nieuwe bedreiging boven het hoofd; die van zelfgenoegzaamheid.  Veel Peruanen vergissen zich door te denken dat het land verder kan groeien en de armoede verder kan terugdringen zonder veranderingen door te voeren in de economie en het onderwijs, vertelde Schneider me. Ik ben het met hem eens. De groei van Peru zal niet langdurig zijn als het land geen maatregelen neemt om het niveau te verbeteren in het onderwijs, technologie en infrastructuur om te kunnen concurreren op de  wereldmarkt. Op de concurrentie-index van 139 landen die het World Economic Forum in januari publiceerde, neemt Peru de 73e plaats in, Chile staat veertig plaatsen hoger. Uit een onderzoek van PISA, een organisatie die onderzoek doet naar de vaardigheden van studenten,  kwam Peru van de 65 landen op de 63e plaats uit. Van de Latijns-Amerikaanse landen die deelnamen, kwam Peru zelfs op de laatste plaats uit. Als het gaat om het inscrhijven van patenten, registreert Peru amper één patent per jaar, ter vergelijking; Zuid-Korea registreert er jaarlijks 8.800. Peru verdient, net als Chile en recent ook Brazilië, krediet door in te zetten op investeringen en een stabiele economie. Maar om definitief af te rekenen met de armoede moet de president die gaat winnen eerst afrekenen met het syndroom van zelfgenoegzaamheid om bovenstaande alarmerende cijfers te verbeteren.”

Aan het goede kwam een einde

08/03/2011

De geest van de mens reist met de snelheid van een kameel. Ik hoorde ooit een collega-reisleider dit citaat van een Arabische wijsgeer vertellen aan zijn net gearriveerde groep reizigers. Ik hoop maar dat mijn kameel kan zwemmen, want het dier is waarschijnlijk nu bezig met het oversteken van de Atlantische oceaan. Het is waar, in relatief korte tijd vliegen we naar de andere kant van de wereld, naar een andere cultuur en lichamelijk kost het, door de jetlag, misschien een of twee dagen om je aan te passen, maar geestelijk duurt het acclimatisatie-proces meestal veel langer. We zijn terug in Spanje,, vijf dagen inmiddels, maar de geest kan maar moeilijk afstand doen van het meer dan twee maanden durende verblijf  in Peru. Je kunt proberen om gelijk na terugkomst het dagelijkse ritme weer op te pakken, vrienden bellen of met ze afspreken, maar dat zorgt er niet voor dat de kameel sneller reist. Het zijn de beelden die op het netvlies blijven staan, zonder dat je daarvoor de vakantiefoto´s te voorschijn hoeft te halen.  Beelden van onvergetelijke gebeurtenissen, reiservaringen, maar ook van de voetballende jongetjes op de foto boven dit verhaal met op de achtergrond de tegen de berg opgebouwde huizen als een steile tribune, de chaos in het verkeer en op de markt. Toen mijn Peruaanse liefde voor het eerst in Spanje kwam en we van het vliegveld met de metro naar het centrum van Madrid gingen, kwamen we bij de Gran Via weer boven de grond. Ik was benieuwd of ze onder de indruk was van die kolossale, in Amerikaanse stijl, opgetrokken gebouwen. Een beetje kleurloos was haar koele reactie. Die reactie kan ik nu beter plaatsen, want hier ontbreken de koloniale pasteltinten die de beelden weer letterlijk kleur geven. Maar het beeld dat me vooral bij blijft is die van haar moeder, gehuld in een poncho op de wasplaats achter de keuken. Ik geef me niet over, reageerde ze op mijn blik vol medelijden. De regendruppels die over haar poncho rolden, veranderden een paar dagen later in tranen, toen het moment van afscheid was aangebroken. Een dag eerder was haar schoondochter en kleinzoontje al vertrokken, terug naar het werk op vijf uur rijden afstand. Over een paar dagen zou ook haar zoon die kant opgaan en  haar echtgenoot, die een paar dagen eerder 65 was geworden, had een nieuwe baan gevonden in de mijnbouw en moet daarvoor ver reizen. En vandaag vertrok dochterlief, terug naar Spanje. Het wordt stil in huis, met alleen Chester, de boxer, op het dak, die het huis bewaakt. Er is niemand meer die zich dagelijks gaat laven aan deze onuitputtelijke bron van liefde. Se acabó lo bueno, is de standaardopmerking van een Spanjaard, als zijn vakantie is afgelopen. Aan het goede is een einde gekomen. We zijn weer thuis. Het is nu alleen nog wachten op de kameel.  En omdat die toch nog niet is gearriveerd, nog maar even een korte terugblik met wat foto´s.

 

De pisco is van Peru

11/02/2011

De naam van het park paste niet helemaal bij het evenement dat binnen de poorten werd gevierd. De handelaren in pisco wilden het afgelopen weekeinde maar weer eens duidelijk maken dat pisco toch echt uit Peru komt en niet uit Chile. Onder de enorme Moorse boog, die in 2001 door de Spaanse koningen werd geopend (de voorganger die ooit door Spaanse kolonisten werd gebouwd, sneuvelde in 1936) kwamen de wijnhandelaren bij elkaar voor de dag van de Pisco Sour, de nationale cocktail van Peru. Het nationalisme van de pisco-druif vierde weer eens hoogtij en dat in het Parque de la Amistad, het Vriendschapspark. Die vriendschap lijkt tussen Peru en Chile soms ver weg. Veel Peruanen zijn de Guerra de Pacifico nog niet vergeten. Bij die oorlog raakte Peru twee provincies in het zuiden kwijt aan Chile. Peru probeert al jaren juridisch af te dwingen dat voor het maken van pisco alleen druiven mogen worden gebruikt uit het wijngebied waar de plaats Pisco ligt. Zoals champagne uit Champagne komt en Cava uit Catalonië.  Maar daar hebben de Chilenen maling aan. De concurrentie loopt zo hoog op dat de Chilenen in 1936 het plaatsje La Unión omdoopte naar Pisco Elqui. Het dorp geniet faam bij hippy´s en spotters van vliegende schotels. Er is wel verschil tussen  het destillatie-proces en de produktie van pisco in Peru en Chile en ook worden aan beide kanten van de grens verschillende druifsoorten gebruikt. Maar als de pisco eenmaal is verwerkt tot pisco sour dan valt het niet meer mee het verschil te proeven. Als ik het me goed herinner dronk ik ooit mijn eerste pisco sour in Puerto Montt, in Chile. Het smaakte heerlijk, net als de pisco sours die ons in het Vriendschapspark werden aangeboden. De basisingrediënten van de pisco sour zijn pisco (die van de Quebranta-druif zeggen de kenners), geklopt eiwit, rietsuikerstroop, limoen- of citoensap en stukjes ijs. Daar willen de Chilenen en Peruanen het nog wel over eens zijn. Bij de ingang van het park, waar de achtste editie van het Pisco-festival werd gehouden, wapperde naast de Spaanse en Peruaanse, ook de Chileense vlag. Maar in geen enkele kraam was Chileense pisco te vinden. Die vlag hing daar omdat een paar jaar geleden Chile de grote supermarktketen Wong overnam van de Peruanen, vertelde een serveerster me. ´Die supermarkt mogen ze hebben´, knikte ze naar het grote filiaal naast het park, ´maar van onze pisco blijven ze af!´