Posts Tagged ‘Lima’

Betalen voor een ´goed´ betaalde baan

28/01/2013

005

Kreeg een paar dagen geleden via de mail een cartoon binnen uit Spanje. Iemand kijkt naar een enorme rij voor het arbeidsbureau en vraagt waar het einde van de rij is. Het antwoord is dat hij er met de hogesnelheidstrein, de AVE, 45 minuten over doet. Onder de cartoon de woordspeling: het land met de snelste trein heeft de meeste parados, stilstaande mensen. Zwarte humor bij inktzwarte cijfers. Het werkeloosheidspercentage in Spanje is opgelopen tot boven de 26%, bij jongeren is dat 55%. In onze standsplaats Huánuco staan geen rijen bij het arbeidsbureau, eenvoudigweg omdat er hier geen arbeidsbureau bestaat. Tenminste, niet in de vorm zoals wij die kennen. Er zijn particuliere initiatieven, zoals bedrijven of ziekenhuizen, die 006personeel werven, maar veel werkzoekenden komen terecht op de hoek van het park van Santo Domingo, waar de foto boven deze post werd genomen. Het doet denken aan het prikbord bij de ingang van de Albert Heyn. Dit is de plaats waar veel mensen hun baan vinden. Via het informele circuit. In heel Peru is dit cijfer overigens de laatste jaren iets gedaald, van 60% naar 55%. Meer dan de helft van de werkende bevolking vindt dus een baan via deze contactadvertenties of een kruiwagen, dat in Spanje een enchufe wordt genoemd, een stekker, en in Peru el vara wordt, het stokje dat moet worden doorgegeven. Zelfs officiële benoemingen verdwijnen af en toe in het informele moeras. Mijn schoonzus heeft een baan als lerares op meer dan vier uur reizen van de plaats waar haar man en kinderen wonen. Daarom vroeg ze overplaatsing aan. In eerste instantie werd dat gehonoreerd, tot er zich nog een kandidaat voor de vacature presenteerde. Opeens was het niet meer belangrijk welke papieren óp tafel werden gelegd, maar wat er ónder tafel werd doorgegeven. Met smoezen dat de geldigheid van de documenten was 007verlopen of dat er documenten ontbraken, werd de (financiële) druk opgevoerd. De vacature werd bij opbod verkocht.  In Peru is 7,2% van de beroepsbevolking werkeloos. Negen procent van de werkende bevolking is echter minder dan 30 uur actief. Zelfs als je maar een uur per week werkt, ben je officieel niet werkeloos. Doordat een groot deel van de banen wordt verhandeld in het informele circuit, is het moeilijk om de officiële cijfers op waarde in te schatten. Maar toch, als je op de advertenties let die op de ramen van winkels en restaurants zijn geplakt, valt het op dat veel kleine ondernemers op zoek is naar personeel. Juist in de kleindetailhandel worden 001de meeste banen gegenereerd. Vaak zijn het banen zonder enige houvast, geen vast contract, geen ziektekostenverzekering, geen pensioen en lage lonen. Een jongen of meisje in een ijssalon verdient 2 soles per uur, omgerekend zo´n 60 eurocent, dat ook voor Peruaanse begrippen een heel laag bedrag is. Het is een voorbeeld dat hoort bij de cijfers die deze week hier in de pers verschenen. In Latijns-Amerika komt 28% van de werkende bevolking met het salaris niet boven de armoedegrens uit.

Anuncios

Een weerzien in Lima

23/01/2013

dannyvalen

Het kon niet anders dan dat  Lima het toneel zou worden van ons weerzien. De man links op de foto, dit laatste is een hopelijk voor beide personen totaal overbodige toevoeging, is Humberto Ballón Ficher, mijn leraar Spaans op de Academie voor Journalistiek en Voorlichting in Tilburg, waar ik tussen 1991 en 1995 studeerde. De lessen bleven beperkt tot een paar uur in de week en kwamen ook niet in ieder moduul terug. Spaans speelde tot ongenoegen van Humberto een marginale rol op het lesrooster. Daarom nodigde hij me uit zijn colleges te volgen op de KUB, de universiteit van Tilburg, waar hij ook les gaf. Heb me nooit willen afvragen of dit eigenlijk wel helemaal volgens de regels van de KUB was. Zo stoomde Humberto me klaar voor mijn stage bij de Spaanse krant El Periódico de Catalunya, waar Edwin Winkels mij begeleidde.

Tijdens de lessen, maar ook daar buiten, zoals in het Mexicaanse restaurant op de Heuvel, dat nu Tortillas schijnt te heten, en in Bet Kolen, de huiskroeg van de Academie,  deelde Humberto zijn enthousiasme voor zijn geboorteland Peru met me.  Zijn enthousiasme ontmoette mijn nieuwsgierigheid. Maar pas in 2008 zou ik zijn Peru voor het eerst bezoeken. De reis door zijn land had verstrekkende gevolgen, zoals rechts op de foto  boven de post is te zien. Na mijn studie raakte ik het contact met Humberto kwijt. Via de Academie probeerde ik hem nog op te sporen om hem te vertellen wat de consequenties van zijn verhalen over Peru voor mij waren geweest, maar het was vergeefse moeite. Tot in september een reizigster die ik ontmoette op een reis in Madrid, vertelde dat ze een goede vriendin van Humberto is. Daarna was het contact snel gelegd en de afspraak gemaakt. Het weerzien, achttien jaar later, vond plaats in het parque Kennedy in de wijk Miraflores. De foto werd genomen in een restaurant in de buurt van het park. Veel herinneringen kwamen tijdens de maaltijd voorbij. Onder andere aan Desirée Oomens, die ook door Humberto werd uitgenodigd om de lessen te volgen aan de universiteit en zo mijn fietsmaatje werd naar de universiteit. Heeft iemand enig idee waar zij is gebleven?

Een koopriool in Peru

17/12/2012

008

Wie al last krijgt van claustrofobie in een Nederlandse winkelstraat op koopzondag of straks, op Tweede Kerstdag, bij de Ikea of een willekeurige woonboulevard, moet als hij in Lima is, maar met een grote boog om het wijkje van Gamarra heengaan. Op de foto boven deze post werd een kruispunt in het wijkje vastgelegd op maandagochtend rond de klok van twaalf uur, een rustig moment in de week. Auto´s worden geweerd uit de wijk en dat is maar goed ook, want als al deze mensen op het trottoir zouden moeten lopen, zou het koopriool snel dichtslibben. Daarbij is het bijna onmogelijk op het trottoir te lopen, want daar staat het vol met koopstalletjes, eetkraampjes, barbecues, ijsventers en etalagepoppen, die een lengte en rondingen hebben die je maar bij weinig Peruaanse vrouwen 001terugziet.  Alleen taxi´s met een vergunning en verkopers mogen met hun auto de wijk in. De bestuurders stallen hun waar uit boven op het dak en de motorkap van de auto. Het is vooral kleding en schoeisel dat wordt aangeboden op straat en in het labyrint van winkelgalerijen, die lijken op de medina´s in Marokko.  Achter het einde van de gangen, waar het voor de koper doodloopt, zijn de ateliers waar de kleding wordt gemaakt, vaak namaak-artikelen van topmerken. De schrijver Mario Vargas Llosa noemde in een artikel in El País de wijk het informele paradijs van het volkskapitalisme. In de wijk wonen de immigranten die vanuit de Andesdorpjes afdaalden naar de grote stad Lima om het geluk te zoeken. Mannen die in de jaren zestig als straatverkoper begonnen, leiden nu grote kledingfabrieken 006en winkels met een miljoenenomzet. Dat is het economische wonder van Gamarra. De gemeente schijnt weinig grip te hebben op wat er allemaal gebeurd in de wijk, en dat zou ook juist de reden van het succes zijn. Wel heeft de gemeente ingegrepen in de straten van La Parada, die aan Gamarra grenzen. Daar maakte de ambulante handelaars het iets te bont en omdat de criminaliteit er de laatste jaren flink was gestegen, werd besloten om de wijk schoon te vegen. Bij de schoonmaakactie van de politie en het leger vielen verschillende doden. Achter het hotel Sheraton loopt de straat Azángaro. Daar kun je zonder problemen vervalste documenten kopen als diploma´s, geboortenakten, rijbewijzen en ventvergunningen.    

Waarom oma uit Peru niet langskomt

05/04/2012

Brazilië gaat de grensformaliteiten voor Spaanse toeristen aanscherpen als antwoord op de oneindige tocht door de ambtelijke woestijn die Brazilianen moeten afleggen om Spanje binnen te kunnen komen. De bureaucratische drempel is een ophaalbrug geworden. Zoals zo vaak met berichten in de krant, het raakt je pas echt als het dichtbij komt.  Het verhaal herinnerde ons aan de vergeefse poging die we deden om mijn Peruaanse schoonmoeder voor drie maanden te laten overkomen om haar net geboren kleinzoon te zien en haar dochter bij te staan. Misschien moet je iemand die op dit weblog vooral op zoek is naar verhalen over Spanje niet lastig vallen met privézaken, maar om ons heen werd zo verbaasd gereageerd op het antwoord op de vraag die boven deze post staat, dat het wel goed is om te weten hoe zwaar het Fort Europa waarin wij wonen wordt bewaakt, net als het Spaanse consulaat in Lima op de foto hiernaast. Een foto, overigens, die niets met ons verhaal heeft te maken. Om mijn schoonmoeder naar Spanje te laten komen, moesten we bij de politie een uitnodiging, een zogenaamde carta de invitación aanvragen. Na het nodige invulwerk en het betalen van zo´n zeventig euro aan leges konden we na twee maanden de uitnodiging ophalen en opsturen naar Peru, waar mijn schoonmoeder de uitnodiging en een compleet dossier van haar leven moest inleveren bij het Spaanse consulaat om een visum te kunnen aanvragen. De motiviatie dat oma graag haar kleinzoon wilde bezoeken, was niet voldoende. Het visum werd afgewezen, omdat niet voldoende kon worden aangetoond dat oma weer zou terugkeren naar Peru, waar ze haar man heeft, haar zoon en schoondochter, een kleinkind en waar, als alles goed gaat, over een paar weken haar derde kleinkind wordt geboren. Persoonlijke verhalen tellen niet bij het consulaat in Lima. Je krijgt bij de balie een stapel formulieren die je moet invullen en vervolgens weer moet inleveren. Niemand op het consulaat die je daar bij helpt. Wel hangen er in de omgeving van het consulaat mensen rond die zich adviseur noemen en met het nemen van pasfoto´s en het verkopen van reisverzekeringen hun brood verdienen. Een paar weken later wordt je weer op het consulaat verwacht voor de uitslag, ook al moet je daarvoor meer dan acht uur met de bus reizen. Het visum werd uiteindelijk twee keer afgewezen. Voorlopig kan ons zoontje alleen via Skype naar ´lulu´ zwaaien. Ons verhaal is zeker niet uniek. Het is slechts een druppel in die hele grote oceaan die oma en kleinkind van elkaar scheidt.

De ene Pizarro is de andere niet

23/05/2011

 

Twee keer Fransisco Pizarro, de markies van de Verovering, de man die een einde maakte aan het Inca-rijk in Peru. Op de bovenste foto domineert hij vanaf zijn inmense granieten sokkel de Plaza Mayor van Trujillo, ondanks dat het beeld aan de rand staat van het plein van de stad waar Pizarro werd geboren. De tweede foto is genomen bij het parque de la Muralla, achter het paleis van de president in Lima. Er bestaat nog een derde beeld, ook ontworpen door de Amerikaanse kunstenaar Charles Cary Rumsey. Dat ruiterstandbeeld staat in Buffalo tegenover de Albright Knox Art Gallery.  Het was wel even zoeken om Pizarro in Lima te vinden, zijn beeld wel te verstaan, want zijn lichaam ligt in een grote grafkapel, gelijk na binnenkomst in de kathedraal aan de rechterkant. Bij de viering van het vierde eeuwfeest van de stichting van Lima werd het ruiterstandbeeld geschonken door de weduwe van de Rumsey. Eerst kreeg het beeld een plaats bij de kathedraal, maar na protesten van het bisdom verhuisde Pizarro in 1952 naar een pleintje bij het gemeentehuis en het presidentieel paleis. Toen dat plein in 2003 opnieuw werd ingericht, besloot burgemeester Luis Castañeda het beeld weg te laten halen. Op de plaats waar Pizarro stond, kwam een grote mast met de peruaanse vlag te staan. Pizarro werd van zijn sokkel gehaald en verdween achter de bomen van het parque de la Muralla. Dat is nog eens de geschiedenis verbloemen. Ik zag het ooit nog letterlijker gebeuren met een beeld van Jakobus de Morendoder in de kathedraal van Santiago de Compostela. Van de patroonheilige van Spanje bestaat de legende dat hij ooit de christenen te hulp schoot bij een slag tegen de islamieten bij Clavijo, in de Riojastreek. In veel Spaanse kathedralen en kerken staat het beeld van Santiago met het zwaard hoog geheven, zittend op een groot wit paard. De hoeven van het paard vertrappen de verslagen moren. Na de aanslagen van Al Qaeda in Madrid in 2004 gingen er geluiden op om het provocerende beeld van de morendoder uit de kathedraal te halen. Maar tegelijkertijd was dit beeld een belangrijk onderdeel van de Spaanse geschiedenis, dus werd voor een tussenoplossing gekozen. Voor het beeld werden bloemstukken gezet, zodat nog wel Jakobus en het paard te zien zijn, maar niet meer de verslagen islamieten onder het paard. In de kathedraal van Cusco staat ook een beeld van de strijdende apostel, maar daar heet hij Santiago mataindios, Jakobus de Indianendoder.

Daar komt de combi aan

29/01/2011

Lucho, de mede-eigenaar van een touroperator, zei het gekscherend. Zijn bedrijf dacht er over na om een nieuwe excursie wild adventure experience te gaan verkopen door de klanten in een combi door Lima te laten rijden. Niet achter het stuur, er gebeuren al ongelukken genoeg en zó wild hoeft het avontuur ook niet te worden, maar naast de chauffeur, of tussen de chauffeur en de bijrijdersstoel op de motor met de rug naar de voorruit, staand in het gangpad of zittend op een halve stoel, omdat de mede-passagier met de enorme mand met bananen wat meer ruimte nodig heeft. Tijdens de rit kan de gordel niet om, dus het is maar te hopen dat de combi niet al te hard hoeft te remmen als hij weer eens wordt gesneden, of wanneer het busje plots boven op de rem gaat staan omdat er iemand wil instappen. Het is al een hele opgave om de juiste combi te nemen, want de cobradores, een soort conducteurs, schreeuwen de bestemmingen onverstaanbaar half uit de open deur hangend. De Limeños betalen voor deze excursie omgerekend ongeveer 30 eurocent per rit. Het is hun manier om naar school, het werk of de winkel te gaan. Er rijden 13.000 van deze kamikaze-combi´s door de stad, ze vormen de helft van het aanbod van het openbaar vervoer, naast de grote bussen, taxi´s en zogenaamde colectivos, de taxi´s die meerdere mensen met verschillende bestemmingen tegelijkertijd meenemen. Maar de kleurige combi´s overheersen in het verkeer. Susana Villarán, de huidige burgemeester is ze eigenlijk spuugzat. De combi´s houden zich niet aan de verkeersregels, ze schieten zomaar over drie rijbanen heen om mensen te laten instappen, stoppen op plaatsen waar het niet mag en trekken alweer op, voordat de passagier goed en wel is ingestapt. En ze zijn een grote veroorzaker van de luchtverontreiniging die Lima bijna het hele jaar door teistert. Lima, el gris, wordt de stad wel genoemd, het grijze en grauwe Lima. Bij iedere burgermeesterverkiezing zijn de combi´s onderwerp van debat, want de beleidsbepalers weten dat de Limeños het ook wel hebben gehad me de combi. Dat bleek laatst weer uit een onderzoek van de krant El Comercio. Na de onveiligheid op straat en de criminaliteit was de verkeerschaos de grootste ergernis van de bevolking, op de vierde plaats gevolgd door de slechte kwaliteit van het openbaar vervoer. Er komt geen combi meer bij, riep Villarán, en ze mogen alleen nog maar stoppen bij een officiële bushalte. Maar de chauffeurs van de combi´s maken handig gebruik van verkeersopstoppingen en rode stoplichten om juist dan, als ze toch stil staan, nieuwe passagiers te laten instappen. De concurrentie van de combi komt sinds vorig jaar van de Metropolitano, een metro boven de grond. Het is een bus die een rijstrook voor zichzelf heeft en daardoor veel sneller door de stad gaat. Het was het prestige-project van de vorige burgemeester Castañeda, die met onder andere dit project in april de presidentsverkiezingen hoopt te winnen. In zijn verkiezingsprogram heeft hij geen landelijk combi-verbod opgenomen.  

De onderkoning en de provinciaalse slet

31/12/2010

In Barcelona staat aan de Rambla op nummer 99 het palau de la Vireina, het paleis van de onderkoningin, Maria Francesca de Fiveller y de Bru. Maar het was haar echtgenoot Manuel de Amat y Juniet die het paleis in 1772 liet bouwen. De markies van Castellbell werd in 1761 tot onderkoning van Peru benoemd. Het is de dikzak, die we hierboven op de foto een prachtige jongedame zien omhelzen. Zijn hoofd rust bijna in haar boezem. Het was een toevallige ontmoeting, tussen de onderkoning en mij. Ontelbare keren ben ik over de Rambla langs zijn paleis gelopen, dat overigens verder van de Rambla afstaat dan de aanpalende gebouwen omdat zijn paleis, nu een cultureel centrum van de gemeente, er al stond voor de Rambla werd aangelegd. Ik had nooit kunnen bedenken dat ik de onderkoning nog een keer zou tegenkomen in het afgelegen Andesdorpje Tomaykichwa.  De dorpelingen geloven er heilig in dat Micaela Villegas, alias La Perricholi, in Tomaykichwa werd geboren. Boven in het dorp is in haar geboortehuis een klein museum ingericht over de geliefde van de onderkoning. Daar wordt veteld dat Michaela op jonge leeftijd naar Lima ging en als dienstmeisje in huis kwam bij de familie Perricholi, vandaar haar bijnaam. Haar droom was om actrice te worden en op 15-jarige leeftijd trad ze al op in het Coliseo de Comedias. Haar talent en schoonheid ontging de onderkoning niet. De romance tussen de jonge actrice en de oude onderkoning (hij was inmiddels de zestig gepasseerd) werd afgekeurd door de elite van Lima en La Perricholi werd al snel La Perra Chola, de provinciaalse slet. Toen Amat weer terugging naar Spanje bleef ze alleen achter met  de zoon die ze met Amat had gekregen. Ze wordt gezien als de eerste diva van Peru, al bleven de vijanden van de onderkoning haar bespotten als de slet uit de provincie. Dat is misschien ook wel de reden dat Micaela altijd heeft onkend dat ze in Tomaykichwa werd geboren. Toen wij in het bergdorpje waren dansten voor het standbeeld van de geliefden, de Negritos, een soort lokale versie van het feest Moros y Cristianos dat in Spanje op veel plaatsen wordt gevierd. Een dansfestijn, uitgevoerd door de kinderen van het dorp die verkleed als zwarte slaven en blanke Spanjaarden de geboorte van kindje Jezus vierden. Bijzonder, zoveel cultuur in zo´n klein dorpje, waar een alfabetiseringsprogramma wordt gehouden, waar de priester ´s ochtends tijdens de mis een fel betoog houdt tegen abortus en de parochianen schuchter instemmend knikken bij de woorden van de priester.