Posts Tagged ‘hertog van Alva’

Een chorizo voor een ´chorizo´

23/12/2013

104 (2)

Feestdagenmoe zullen ze in Bilbao niet snel worden. Met kerst,  oudjaarsavond en Drie Koningen nog voor de boeg, trok het feest van Santo Tomás in Bilbao meer dan 200.000 bezoekers. Goed, het was zaterdag, voor velen was de kerstvakantie net begonnen en van oudsher is de dag van de heilige Thomas vooral voor de agrariërs een belangrijke feestdag. Vroeger was het de dag dat de boerenfamilies uit de bergen kwamen om de pacht aan hun heer in de stad te betalen. De boer, keurig in het pak, met het geld veilig opgeborgen in zijn vestzakje en de vrouw in de traditionele kleding met in de arm een grote mand met produkten, waar de familie het hele jaar hard voor had gewerkt op het land; groenten, vlees fruit en kaas. Dat was het kerstpakket voor de leenheer. De traditie is wel veranderd. In plaats van het geld naar beneden te brengen, hoopt de boer 096 (2)de inhoud van de mand goed te kunnen verkopen om met het verdiende geld naar zijn caserío te kunnen gaan. En met de boerenfamilies waren dus ook duizenden bezoekers afgedaald uit wijken als Etxebarri, Basurto en de omliggende plaatsen. Jongeren met de plastic tasjes van de supermarkt vol met flessen cola en sterke drank profiteerden ervan dat er weer eens ongegeneerd op straat mocht worden gedronken. Bij de kraampjes werd vooral de Baskische witte wijn Txakolí en appelwijn gedronken bij de zogenaamde talo, een dunne plak deeg, opgerold en gevuld met bloedworst, chorizo of spek. De leenheren van nu, vooral adelijke families die in Madrid wonen en landerijen hebben in streken als La Mancha, Andalusië en Extremadura, kijken allang niet meer naar bergen of de boer met het pachtgeld en de mand vol lekkernijen in aantocht is. Tot 2007 ging de blik ieder jaar hoopvol naar Brussel als de landbouwsubsidies werden verdeeld. In 2006 regende het in Madrid en dan vooral boven de wijk Salamanca en de paseo de Castellana, 2,5 miljard euro aan landbouwsubisidies. Het geld werd opgestreken door families als Fits-James Stuart, de officiële achternaam van de hertogin van Alva, die door heel Spanje uitgestrekte landerijen heeft. Zij kreeg de subsidie zonder zelf ook maar ooit een spade in de grond te hebben gestoken. Voor deze mensen hebben ze in Spanje een bijnaam. Inderdaad chorizo, voor wie de kop boven deze post nog niet duidelijk was.

 

Het graf en het paleis van de Hertog van Alva

04/05/2010
Daar ligt hij dan. Fernando Álvarez de Toledo, de IJzeren Hertog van Alva, el Gran Duque de Alba. Verguisd in de Lage Landen, vergeten in Spanje. Hij heeft zelfs geen medaillon op de Plaza Mayor gekregen. Het is wel even zoeken naar zijn graf, verstopt in een kleine ruimte tussen de kloostergang en de kerk van Stefanus in Salamanca. Op de grafsteen zijn adelijke titels en heldendaden, maar niets over de bril (Den Briel) die hij verloor op 1 april. Met 10.000 soldaten was hij in 1567 vanuit Milaan vertrokken, over de Alpen en door de Rijnvallei, de route heet nog steeds de Spaanse weg, om op 22 augustus aan te komen in Brussel. Daar werden de graven van Hoorne en Egmont opgebracht om te worden geëxecuteerd. De boodschap kon niet duidelijker zijn, het moest afgelopen zijn met het idee om steun te zoeken bij de aanhangers van Luther  in Duitsland. Van 1567 tot 1574 regeerde de hertog met de houwdegen. In Haarlem joeg hij tweeduizend inwoners over de kling. Hij gijzelde Filips Willem, de zoon van Willem van Oranje en stuurde die naar Spanje. Het buitensporige geweld van de hertog werd met afgrijzen bekeken door veel raadgevers van koning Filips II die zagen hoe Spanje zich in een onmogelijke oorlog stortte met een van de belangrijkste handelspartners. Maar de hertog van Alva was niet meer te stoppen. 66 jaar na zijn dood zou bij de Vrede van Munster de 80-jarige oorlog worden beëindigd.
Dat de IJzeren Hertog uiteindelijk zijn laatste rustplaats kreeg in Salamanca (hij overleed in 1582), komt omdat zijn zoon abt was van het klooster van Stefanus en het hertogdom van de familie, Alba de Tormes, op een kleine 25 kilometer afstand van Salamanca ligt. Nog steeds heeft de familie een groot stadpaleis in het centrum van de stad, het paleis van Monterrey. De huidige hertogin Cayetana Fitz-James Stuart y Silva woont er niet. Ze woont in het palies  van Liria in Madrid, maar verblijft ook regelmatig in het paleis van Dueñas in Sevilla. Het is een bijzondere dame. Kijk alleen al naar de foto. En dan heb ik nog een voor haar sympathieke foto gekozen. Een paar jaar geleden zorgde ze voor opschudding door in badpak op het strand bij Marbella te verschijnen. Alleen de paparazzi smulden waarschijnlijk van die plaatjes. Ze had in die tijd ook nog een vriend, de 3o jaar jongere Alfonso Diez. Het zou liefde op het eerste gezicht zijn, al kun je daar na zoveel plastisch chirurgische ingrepen niet echt van spreken, het derde of vierde gezicht zou een meer passende uitdrukking zijn. De hertogin werd in maart 84 jaar.
Er wordt gezegd dat de hertogin een reis van het zuidwesten naar het noordoosten van Spanje kan maken over haar eigen grondgebied en volgens het Guinness Book of Record is ze de dame met de meeste adelijke titels ter wereld. Vorig jaar in oktober kon in Sevilla in het museum van de schone kunsten iets van de enorme rijkdom van de hertogelijke familie worden bewonderd, toen een deel van de schilderijencollectie werd tentoongesteld. In de loop van de geschiedenis verzamelden de verschillende hertogen en hertoginnen werken van Titiaan, José de Ribera, Luca Giordano, Ignacio Zuloaga, Sorolla, Romero de Torres. Het was voor het eerst dat het huis van Alva pronkte met de bezittingen.
In Salamanca is het bijna onmogelijk het paleis van Monterrey te bezoeken. Wie daar naar binnen wil, moet eerst naar de VVV op de Plaza Mayor of in het Huis met de Schelpen, daar een verzoekschrift invullen en dat vervolgens afgeven aan de deur bij het paleis. Toen wij dat twee weken geleden deden, ging de deur maar een klein stukje open en nam een jong meisje het formulier in ontvangst. Met een beetje geluk zijn we over een half jaar welkom.