Posts Tagged ‘Gran Vía’

Twee gezichten van Madrid

21/06/2016

IMG_5822

IMG_5834

Of beter gezegd, twee uitzichten op Madrid. De bovenste foto nam ik vanaf het dakterras van mijn hotelkamer aan de Gran Vía, richting het noorden van Madrid. De foto daaronder laat het uitzicht zien van mijn hotelkamer aan de calle Atocha in het centrum, waar ik een week later verbleef. Een kamer aan een binnenplaats, waar je tot je middel uit het raam moet hangen om te zien hoe de hemel boven Madrid is ingekleurd. Maar als je eenmaal een stap buiten beide hotels zet, is het contrast bijna net zo groot als tussen de foto´s boven deze post. Als je vandaag de dag in een reisverhaal schrijft dat een stad meerdere gezichten heeft, wordt je door de redactie voor de volgende reisreportage voor straf naar een plaats als Albacete gestuurd. Geen kwaard woord over Albacete overigens, maar toen ik daar een paar jaar geleden was en bij Toerisme vroeg naar het historische centrum van de stad verwezen ze me naar een dorp op acht kilometer van Albacete, Chinchilla. Albacete werd geboren op een bedrijventerrein. Maar terug naar Madrid en de twee gezichten van de stad. Want na een verblijf van twee weken worden die wel heel scherp afgetekend. En dan heb ik het niet over de twee gezichten die de stad zelf schetst met het Madrid van de Habsburgers en Bourbons.

De Gran Via is uitgegroeid tot een ware Franchise Avenue, waar alleen plaats is voor grote landelijke en internationale ketens en waar zogenaamde Baskische tapasbarren worden gerund door Russen. De grandeur en elegantie van de Gran Vía is alleen nog af te lezen aan de gevels van de monumentale panden. Een van de laatste dieptepunten voor de Gran Vía was de opening van de kledingdumpshop Primark. Ook geen kwaad woord over deze Ierse lowbudgetketen, maar zo´n filiaal hoort thuis in een winkelcentrum buiten de IMG_5831stad en niet aan de Gran Vía. Heel veel mensen zullen het niet met me eens zijn gezien de stroom consumenten die daar de hele dag in en uit loopt. Aan de Gran Vía is geen leuk, authentiek Spaans eettentje meer te vinden. Allemaal financieel weggetreiterd door de grote ketens. Chorizo Ibérico de bellota heeft plaatsgemaakt voor eenheidsworst. Dan toch maar de omgeving van calle Atocha. Een collega tipte me een goed restaurant, waarvan ik me de naam niet meer wil herinneren…. Als je langs het restaurant loopt, zo rond een uur of 8, wanneer de vergeelde gordijnen nog zijn gesloten, nodigt het niet uit om naar binnen te gaan. Het restaurant opent om 20.30 uur, om 21.00 uur is het vol en om 21.15 uur staat er een rij voor de deur. Het geheim van dit restaurant? Een eerlijke prijs voor een eerlijk menu, voor 10,50 euro kun je uit ongeveer tien voorgerechten en tien hoofdgerechten kiezen. Bij de prijs is brood, wijn, water of bier en dessert inbegrepen. De obers zijn profesioneel van de oude stempel. Omdat ik een tafel voor mezelf had, werd deze ook gebruikt om afgeruimde borden en bestek even te stallen als de ober zijn handen vol had. Een avond was ik bang dat het restaurant zijn ziel aan het duivelse toerisme had verkocht, toen er aan een lange tafel een groep Koreanen zat. Het was eenmalig, stelde de ober me gerust. Zijn collega had zich laten verleiden door een mooie reisleidster.  

Een stilleven van een smerige wc

20/09/2011

Maar laten we beginnen met het belangrijkste schilderij van Antonio López, hierboven op de foto. Dit is het realistische schilderij van de Gran Via, al zullen degenen die de Gran Via kennen zich afvragen waar alle auto´s zijn die normaal door deze straat razen. Dus zo realistisch is het schilderij ook weer niet. López liet het gezichtsbepalende gebouw van Metropolis aan het begin van de Gran Via buiten het schilderij. Het doek hangt nu in het Thyssen Bornemisza in Madrid. Een kleine twee weken geleden bezocht ik de tentoonstelling, de meest complete van het werk van López, met het idee om daarna een post te wijden aan de expositie. Maar door tijdgebrek was het daar tot vandaag niet van gekomen. De tentoonstelling eindigt op zondag en alle kaarten zijn tot en met de laatste dag uitverkocht. Maar de fans van de schilder krijgen een herkansing in Bilbao. Want de hele collectie verhuist na 25 september van het Thyssen naar het museum van Schone Kunsten in Bilbao, waar de expositie van 6 oktober tot en met 22 januari wordt gehouden. Antonio López was zelf deze week al in Bilbao om studies te maken voor een werk dat Bilbao als thema krijgt. En voor López was er geen betere plaats om het eerste onderzoek te doen dan op het dak van de 165 meter hoge Torre Iberdrola, het hoofdkantoor van de Baskische gasmaatschappij. López zoekt het met zijn schildersezel graag hoog op. In Madrid schilderde hij verschillende wijken van de hoofdstad vanaf hoge gebouwen, zoals vanaf de brandweertoren van Vallecas.   Het schilderij boven deze post maakte hij vanaf het asfalt, maar voor het werk van andere delen van de Gran Via klom hij naar verschillende dakterassen. Het waren vooral die schilderijen waar de Madrilenen bij stil stonden om te kijken of ze gebouwen en straten op het doek herkenden. Maar ook het schilderij van de nieuwe koelkast had veel belangstelling, omdat het voor veel mensen een herkenbaar beeld is. Waarschijnlijk geldt dat niet voor veel bezoekers voor het schilderij  Het Toilet en het Raam, een schilderij van een vies toilet. Het vuil druipt van de tegeltjes af. López moet uren hebben gekeken naar deze viezigheid, maar trok er zijn neus niet voor op om het zo realistisch mogelijk op het doek te brengen.  Nu vergapen de bezoekers zich voor een schilderij van een vieze wc waar ze waarschijnlijk nooit naar binnen zullen gaan.

Witte nacht in Madrid

15/09/2010

Cibeles op zaterdagnacht. Geen kampioenschapsfeest van Real Madrid, ook geen demonstratie tegen de regering, ETA of wat dan ook, maar een Witte Nacht in Madrid. Een nacht om niet te slapen, nu doen veel Madrilenen dat sowieso al nauwelijks tijdens een zaterdagnacht en voor wie dat wel wil en in het centrum woont, is dat soms ook onmogelijk. Maar nu was het de gemeente die de bevolking de straat op lokte met het grootste culturele evenement van het jaar: La noche en Blanco. Een soort mix van Uitmarkt en Museumnacht met bijna tweehonderd activiteiten in het centrum van Madrid. Dit jaar was het thema Speel!  Voor de kinderen stonden er schommels en glijbanen op de Gran Via en ouderen die het kind weer in zich voelden opstaan, leefden zich uit  bij het ballengevecht op de paseo de Prado. Ook de deuren van veel musea stonden de hele nacht open en wie het geduld kon opbrengen, kon na drie kwartier tot een uur wachten in de rij, gratis naar binnen. Maar niemand die mopperde over de drukte, dat het beter had moeten worden georganiseerd. De Witte Nacht is zo´n evenement, waar de sfeer van Madrid duidelijk voelbaar is. 700.000 mensen op straat en geen wanklank. Wellicht komt het wel omdat veel mensen die nu in Madrid wonen, ooit naar de stad verhuisden. Of dat nu de binnenlandse immigranten zijn uit Extremadura, Galicië of Castilla y León of de immigranten uit bijvoorbeeld Ecuador, Bolivia en Peru. Allemaal lijken ze aan te voelen dat ze nog steeds te gast zijn in de stad, waar ze misschien al jaren wonen. Je ziet het bij de keurige rijen bij de bushalte. Op roltrappen in metrostations en warenhuizen, waar iedereen rechts gaat staan, zodat iemand die haast heeft, links kan passeren. Op markten en in winkels, waar de laatste die binnenkomt altijd even vraagt, wie de laatste is, om daar dan achteraan te sluiten. Deze ongeschreven normen en waarden overheersen in Madrid,  even afgezien van de boze automobilisten die toeterend hun ongenoegen lieten blijken, toen vanaf 18.00 uur de belangrijkste wegen in het centrum van Madrid werden afgesloten. En de straatvegers zullen ook wel even gevloekt hebben op het gedrag van de Madrilenen toen ze de volgende dag meer dan 3 ton vuil van de straat moesten halen. Maar het beeld van een wandelende, vrolijke menigte op de Gran Via, een van de drukste wegen in de stad, blijft bijzonder. Dat was ook wel te zien aan al die mensen die zich uitgebreid lieten fotograferen op het asfalt, op welke manier dan ook.

Het dak op in Madrid

08/09/2010

Van Madrid naar de hemel om daar door een gaatje naar de stad te kijken. Het is net  zo´n slogan als ´Eerst Napels zien en dan sterven´. De spreuk zou bedacht zijn aan het einde van de 18e eeuw tijdens het koningschap van Carlos III. Hij gaf Madrid koninklijke grandeur met de aanleg van de paseo del Prado, de bouw van het Pradomuseum en de puerta de Álcala. En hij zorgde voor de eerste openbare toiletten op straat. Madrid was niet langer het dorp van de schaapsherders en geitenhoeders, maar een stad met allure. En dat dankzij die Bourbon-koning. Niet voor niets kreeg Carlos III de bijnaam de burgemeester-koning van Madrid en heeft hij een ruiterstandbeeld gekregen midden op Sol. Er is ook een heerlijke brandy naar hem genoemd, maar dit terzijde. Op de spreuk werd een variant bedacht voor de expositie die is ingericht op het dak van de Círculo de Bellas Artes aan de calle de Alcalá, waar ook de Gran Via begint. Bekende Spaanse fotografen exposeren daar met als thema Madrid, oh cielos! Je zou het kunnen vertalen als Madrid, hemeltjelief! Een goede plaats voor een dergelijke expositie, want het blijkt dat je niet op een wolk hoeft te kruipen om samen met de godin Minerva van het fraaie uitzicht over de stad te genieten. De expositie zou eigenlijk al afgelopen weekeinde eindigen, maar is verlengd en blijft nu tot 15 september geopend. Maar ook als de foto´s zijn weggehaald, kun je voor twee euro met de lift naar de zevende verdieping. Er zijn ook plaatsen aan de Gran Via waar dat gratis kan, al heb je daar niet het totaalbeeld zoals op het dak van het Círculo de Bellas Artes. Tegenover dit culturele centrum staat hotel Ada Palace, ingericht in het Edificio de la Gran Peña, de sociëteit van militairen en aristocraten. Het is een van de eerste gebouwen die in 1914 aan Gran Via werd geopend. Die indruk krijg je niet als je met de lift naar de zesde verdieping gaat en de moderne bar binnengaat. Vanaf het terras lijk je zo op de koepel van de verzekeringsmaatschappij Metropolis te kunnen springen. Halverwege de Gran Via bij Callao levert ook het restaurant van het warenhuis de Corte Inglés, dat op de negende verdieping is ingericht, mooie vergezichten op.

 

Standplaats Gran Via

04/09/2010

Misschien een goed moment om toch eens antwoord te geven op die vraag, die ons, reisleiders, vaak wordt gesteld. Blijf je dit werk nog lang doen? Bijzondere vraag. Ik heb dat nog nooit horen vragen aan de man in het tolhuisje op de snelweg, aan het meisje achter de kassa in de supermarkt, of aan de  forens als hij de trein uitstapt om naar zijn kantoor te gaan.  Heb nooit de wedervraag gesteld wat nu de achterliggende gedachte was om die vraag te stellen. Vinden de vraagstellers het geen échte baan, voorzien ze problemen in de familiekring. En ook die andere vraag, of dit werk niet gaat vervelen. Ook deze vraag zou je kunnen stellen in de trein, de supermarkt of op een willekeurig bedrijventerrein. Zelf voel ik het als een voorrecht dat het Iberisch schiereiland mijn ´kantoor´ is, met af en toe een reis naar Cuba en Marokko. Je leert steeds weer nieuwe mensen kennen, of ontmoet oude vrienden, collega´s en mensen die er gewoon altijd zijn, ook nog na vele jaren. De kaartverkoper op het plein voor de kathedraal in Toledo, de barman van het kopje koffie tegenover het museum van de Romeinse kunst in Mérida, die je na een jaar toch weer aankijkt met een blik van herkenning in zijn ogen. Lokale gidsen (degenen die niet de politie bellen als ze je zien, welteverstaan), het personeel in de hotels. Vanaf vandaag is hotel Gaudi aan de Gran Via in Madrid drie weken lang mijn standplaats, met iedere week een uitstapje naar Salamanca, dus tijd om even naar huis te gaan. De jubilerende Gran Via, er zijn slechtere plaatsen om te vertoeven.

Een hotel aan de Gran Vía

17/04/2010
Een hotel in het centrum, in steden als Sevilla en Barcelona is het door de hoge prijzen tussen april en oktober bijna onmogelijk, maar in Madrid kan het gelukkig nog wel. En hoort het ook bij een reis die Madrid en Castilië heet. Als je een stad wilt beleven, moet je er ook ´s avonds zijn en niet aan het einde van de excursiedag naar een hotel buiten de stad gaan. Ook dit jaar, tussen april en oktober, logeren we met SRC in hotel Gaudí aan de Gran Vía tegenover de beroemde bar Museo Chicote, waar  vele wereldsterren hun cocktail dronken.
De GranVía is jarig. Het is dit jaar precies honderd jaar geleden dat de grote weg werd aangelegd als verbinding tussen het oosten en westen van Madrid en om de verkeersdrukte op Sol te verminderen.
Op de Gran Vía moet je omhoog kijken, om niet te hoeven zien, wat in andere steden ook is te zien, dezelfde winkels, dezelfde merken. Het zijn juist die bombastische gevels, ontworpen in de neo-stijlen van barok, renaissance en classisisme  die de Gran Vía, maar ook Madrid groot hebben gemaakt. In Barcelona wordt de hoofdstad nog wel eens een dorp van schaapsherders en geitenhoeders genoemd en in het Madrid van de Habsburgers ligt het gemeentehuis ook aan de plaza de la villa, het dorpsplein. Maar mocht Madrid dat dorpskarakter ooit hebben gehad, met de inrichting van de Gran Vía was dat voorgoed verleden tijd. Aan de straat werd in 1929 de eerste wolkenkrabber van Europa geopend, het 88 meter hoge gebouw van Telefonica. Verder veel theaters, bioscopen en restaurants. De plaza de Callao werd zelfs het Picadilly Circus van Madrid genoemd. Aan het plein staat de bioscoop Cine Callao en het Edificio Capitol met de neonreclames, nu alleen nog maar die van Schweppes overigens. De eerste McDonalds van Spanje werd in 1981 aan de Gran Vía geopend en vanaf dat moment verloor de straat een groot deel van zijn Madrileense karakter. Veel bioscopen en theaters zijn verdwenen. Doña Manolita is er nog wel. De beroemdste loterijverkoopster van Madrid, waar mensen al weken voor de trekking van de kerstloterij lang in de rij staan. En in bar Stop Madrid in calle Hortaleza vertelt een ingelijste krantenpagina het verhaal van de stierenvechter Fortuna, die ooit op de Gran Via een losgebroken stier overmeesterde.  
Nu geen stieren meer op de Gran Via, maar dat betekent niet dat er geen gevaar op de loer ligt. Juist omdat veel toeristen omhoog kijken om de gevels te bewonderen, zijn er veel zakkenrollers actief.
Ik beleef nu de Gran Via vanuit mijn hotelkamer, met uitzicht op de straat, drie dubbele ramen houden het verkeerslawaai niet tegen. Maar altijd beter dan op het vliegveld wachten tot het luchtruim weer opengaat en mijn gasten naar huis kunnen. Dan is zo´n spontane verlenging van de vakantie in het centrum van Madrid een stuk aangenamer.