Posts Tagged ‘Gernika’

Jaarmarkt in Gernika

30/10/2018

Onder de daklijst van een hoog gebouw aan de calle Artekale in Gernika staat in Romeinse cijfers het jaartal 1945. Wij denken dan gelijk aan het einde van de Tweede Wereldoorlog, maar de oorlog was voor Gernika al jaren eerder voorbij. Om precies te zijn, op 26 april 1937. Toen werd het stadje met de grond gelijk gemaakt na een langdurig bombardement door het Duitse Condorlegioen. Voor de Duitsers, die de opdracht kregen van Franco, was het een training voor latere bombardementen in de Tweede Wereldoorlog op Warschau en Rotterdam. Het was het eerste bombardement vanuit de lucht om zoveel mogelijk slachtoffers te maken en zo de moraal bij de vijand te breken. Tussen de 30 en 40 ton aan fosfor- en brandbommen werden boven Gernika afgeworpen. Ongeveer 155 mensen kwamen om het leven. In de dagen erna werden kinderen op schepen gezet en naar Engeland gebracht. Veel overlevenden verlieten Gernika om nooit meer terug te komen.

Het bombardement vond plaats op een marktdag, zoals het dat gisteren ook was. En niet zo maar een marktdag. Op de laatste maandag van oktober viert Gernika zijn jaarmarkt. Het hele centrum stond vol met honderden kraampjes, volgestouwd met kaas, bonen, wijn, taarten, tomaten, brood, paprika´s en nog veel meer producten die de bewoners van de boerderijen in de bergen van het Baskenland in Gernika kwamen verkopen. Tot vanuit de Pyreneeën van het Franse Baskenland kwamen ze afdalen naar Gernika. Gisteren viel de verkoop door het slechte weer tegen. Het regende, soms viel er hagel, en het was koud, zo´n negen graden. Het aantal bezoekers schommelde rond de 55.000, terwijl dat er in 2016 nog 140.000 waren. Degenen die wel naar de markt kwamen, trokken zich weinig aan van het slechte weer. Er werd volop geproefd aan de heerlijke kazen, het brood en de pastel vasco. Anoniem schuifelden tussen de bezoekers verschillende koks van restaurants met een Michelinster. Op het plein met het standbeeld van de componist van het lied over de eik van Gernika, José Maria Iparraguirre, zongen de bertzolaris vanaf het podium hun geïmprovieerde liederen. Op hetzelfde podium werd aan het einde van de ochtend de winnaar van de beste schapenkaas bekend gemaakt. Even later werd de kaas bij opbod voor 5607 euro verkocht aan een discotheek in Gernika.

Op het plein bij het gemeentehuis stonden verschillende groepjes bij elkaar met glazen txakoli, de Baskische witte wijn. Aan hetzelfde plein staat ook het Museum van de Vrede. Een documentatiecenrum dat tot in de kleinste details het verhaal over het bombardement in de Spaanse burgeroorlog vertelt. Buiten is nauwelijks nog iets te bespeuren van de tragedie. In de kerk van Santa Maria zijn nog wat inslagen te herkennen en naast de rechtbank is op ware grootte op een tegeltableau het beroemde schilderij van Picasso gekopieërd. Als je er een tijdje naar kijkt, hoor je het gebrom van de vliegtuigen, het gefluit van de afgeworpen bommen, de inslagen, het gegil van de bewoners, de ontreddering, het verdriet. De inwoners van Gernika begonnen al snel na het bombardement aan de wederopbouw van hun stadje. Binnen tien jaar was het grootste gedeelte van de huizen hersteld of was er nieuwbouw voor in de plaats gekomen. De boeren kwamen weer uit de bergen naar de markt. Gernika pakte de draad van het dagelijkse leven weer op. En in dat dagelijkse leven speelt de markt een belangrijke rol. 

 

Cruise-ervaringen in Bilbao

11/10/2015

197

Anders dan in Venetië of Barcelona, om maar even in de sfeer te blijven van de vorige post, meren deze grote jongens keurig aan buiten de stad van Bilbao. Eigenlijk leggen ze helemaal niet bij Bilbao aan, want dit gedeelte van de haven ligt bij Getxo. Over de rivier is het nog zo´n veertien kilometer naar het centrum van de stad. Veel cruisegangers zijn daar niet van op de hoogte. De gemeente Getxo heeft daar slim op ingespeeld door een gratis pendelbus in te zetten naar het centrum van Getxo. Een service waar de nietsvermoedende toerist dankbaar gebruik van maakt, in de veronderstelling dat hij naar Bilbao wordt gebracht.  Maar dan nog blijven er voldoende toeristen over die via een touroperator een excursie boeken naar Bilbao of omgeving. Voor Bilbao is het nog een vrij nieuw fenomeen, waar de stad duidelijk nog aan moet wennen. De bussen stoppen en parkeren waar ze kunnen. In de tunnel bij het Guggenheimmuseum is altijd te weinig parkeerruimte. Bij de Arenal aan de rand van het oude centrum klagen de taxi-chauffeurs dat bussen hun standplaats inpikken. 

Mijn eerste ervaring met een cruise-excursie had ik afgelopen zomer. We waren met drie gidsen, per gids 42 deelnemers voor een tapastour door de oude wijk van Bilbao. Start van de excursie om 09.30 uur ´s ochtends. Nog geen uur later zat de groep aan een glas wijn en een pintxo. En dan mogen wij 199uitleggen dat dit een typisch gebruik is, behalve dan het tijdstip. Voor een andere touroperator mocht ik een paar weken later twee dames met hun dochters ophalen bij het cruiseschip The World. Het bijzondere van dit schip is dat de opvarenden eigenaar zijn van een appartement aan boord. Deze kajuiten kosten tussen de 1 en 5 miljoen euro.  Aan het einde van de excursie, toen ik ze terugbracht naar de haven, mochten de dames uit veiligheidsoverwegingen niet vertellen waar het schip morgen naar toe zou gaan. Onze excursie ging naar San Sebastián. Ze zagen de stad vanaf het uitzichtspunt van Igueldo, wandelden door het oude centrum en aten tapas. Op verzoek van de dames eindigden we de excursie in een cafetería met een zak churros, een bord met friet en een glas coca-cola. Lokale gebruiken zijn aardig, maar je mag je wortels toch niet verloochenen. 

200Het schip op de foto boven deze post had die dag gezelschap van een ander cruiseschip. Ruim zestig bussen stonden op de kade klaar om de toeristen naar Bilbao en omgeving te brengen. Een bus of acht ging naar het Guggenheim, anderen hadden als bestemming de oude wijk met tapastour, Gernika, de kust van Vizcaya of Castro Urdiales en de oude wijk van Bilbao. Met de laatste groep mocht ik op pad. Een thuiswedstrijd in mijn eigen Castro, al bleven we er maar kort omdat we ook nog de oude wijk in Bilbao moesten bezoeken. Slechts een uur was voor dit laatste bezoek uitgetrokken. Na een snelle wandeling door de wijk was er nog twintig minuten over om op de Plaza Nueva iets te drinken. Aan een Engels echtpaar vroeg ik of het hun eerste cruise-ervaring was. Ze knikten instemmend. It´s quite an experience, voegden ze er aan toe. Op de terugweg naar de haven, zagen ze vanuit de bus het Guggenheimmuseum. 

In het bos van Oma

03/11/2014

040

De kop boven deze post doet denken aan Roodkapje en de Grote Boze Wolf. En aan Oma natuurlijk. Met dat idee rende het kleine mannetje van de foto ook het bos in. Op zoek naar een sprookje. Maar de Oma naar wie dit bos is genoemd, komt niet uit een sprookje. Het is de naam van de vallei die op de flanken van dit bijzondere bos ligt. Een andere naam van het bos is Bosque Pintado, het beschilderde bos. Het is een kunstwerk van de Baskische beeldhouwer en schilder Augustín Ibarrola. We hadden op deze laatste zondag van oktober ook nog gewoon naar het strand kunnen gaan, want de temperatuur bleef net onder de dertig graden steken. Een waarde die we deze zomer zelden meemaakten. Maar ons kleine mannetje leert nu op de kleuterschool over het bos. En in de herfst lonkt het bos, al ontbreken de prachtige herfstkleuren nog. Die zullen er in het bos van Oma overigens nauwelijks komen, omdat het grootste deel van het bos bestaat uit naaldbomen.

069Het bos ligt aan de oostkant van de baai van Urdaibai, een waterrijk gebied, waar de zee een brede riviermonding heeft gecreëerd. De afslag naar het bos ligt tussen de plaatsen van Gernika en Lekeitio. De weg loopt dood bij de grotten van Santimamiñe, waar een grote parkeerplaats is en een restaurant. Vanaf het restaurant is het nog bijna drie kilometer wandelen naar de beschilderde bomen. De laatste honderd meter gaan naar beneden via een paar hele diepe traptreden. Het is niet verstandig om met de kinderwagen die afdaling te maken. Wat dat betreft maakt de Bask het de toerist niet gemakkelijk. Aan de andere kant van Urdaibai ligt aan de kust op een rots de kerk van San Juan de Gaztelugatxe. Vanaf de oever gaan 253 traptreden omhoog naar de kerk. Maar voor je bij de onderste traptrede bent, moet je eerst vanaf 072de parkeerplaats bijna een half uur naar beneden wandelen, en uiteraard op de terugweg ook weer een half uur omhoog.

De lange wandeling door het bos naar de  plaats waar de beschilderde bomen staan, maakt het bezoek alleen maar sprookjesachtiger. Verscholen tussen kastanjebomen en eiken kijk je opeens tegen twee bomen aan die met twee vuurrode lippen de wandelaar een kus willen geven. Dieper het bos in wordt je bespied door verschillende nieuwsgierige ogen. Kleine gele pijlen op de grond duiden de plaats aan, waar het perspectief op de voorstellingen het beste is. Maar soms is het aardiger om de fantasie alle ruimte te geven. Waar wij twee papegaaien zagen, had het foldertje het over twee motorcoureurs.  Het werk van Ibarrola hoort binen de stroming van Land Art. Het bos is het doek waarop de schilder zijn kunst heeft afgebeeld. Een kunstwerk dat leeft. De figuren moeten regelmatig worden bijgekleurd. En sommigen verdwijnen, want een boom heeft niet het eeuwige leven. En een paar keer kwam de ETA het sprookje van Ibarrola verstoren omdat de kunstenaar lid is van verschillende associaties, waaronder Basta Ya, die regelmatig manifesteerde tegen het terrorisme van de ETA.