Posts Tagged ‘De Rambla’

Een bal, een hoepel en een springtouw

27/10/2015

Dit is het mooiste schoolplein van Spanje. Op het eerste gezicht zou je niet denken dat deze foto in Spanje is genomen. Kijkend naar de inslagen in de muur achter de kinderen past het beeld meer thuis in een oorlogsgebied. In Aleppo of Damascus bijvoorbeeld. Spelende kinderen op een oorlogstoneel zijn het symbool van de hoop. Ze kunnen de meest gruwelijke oorlogstaferelen voor even doen vergeten. Het is een scherp contrast, onschuldige kinderen die spelen tegen een muur van agressie. Gelukkig hebben de kinderen op deze foto het oorlogsgeweld in hun stad niet meegemaakt. De kraterinslagen in de muur dateren uit de tijd van de Spaanse burgeroorlog, toen een bom boven dit plein werd afgeworpen. De scherven sloegen de gaten in de muur. Dit is het plein van San Felipe Neri, gelegen in het hart van de Barrio Gótico in Barcelona, tussen Plaza del Pino en de kathedraal. Dáárom is dit het mooiste schoolplein van Spanje. Een plein met een geschiedenis en tegelijkertijd een plein dat leeft en bruist met spelende kinderen. Tot een paar jaar geleden was dit een intiem pleintje. Een vriend van me die in Barcelona opgroeide maar nu al jaren bij ons in Castro Urdiales woont, plazapi 010vertelde me dat hij op dit plein samen met zijn vrienden stiekem zijn eerste jointjes rookte, omdat toch niemand op het plein kwam, zelfs de politie niet.

Maar die tijd is voorbij nu het toerisme iedere verloren hoek van Barcelona wel heeft ontdekt. Het plein speelde een belangrijke rol in de roman De Schaduw van de Wind van Carlos Ruiz Zafón. Nu is het plein een vast onderdeel in de toeristische route van de Plaza del Pino naar de kathedraal, een wandeling door de voormalige Joodse wijk. Maar wie op een doordeweekse dag rond elf uur naar het plein komt, ziet het plein zijn gezicht terug krijgen, de overtreffende trap van couleur locale. Als je de straten inloopt van San Severo, Bajada de Santa Eulalia of Montjuich de Obispo, de drie straten die uitkomen op het plein, de eerste twee via de Felipe Neristraat, hoor je het geluid van spelende kinderen. Gejoel, gejuich, geschreeuw. Geluiden van vrolijkheid. En voor dit plezier hebben de schoolkinderen van San Felipe Neri niet meer nodig dan een bal, een hoepel en een springtouw. Eigenlijk zou tijdens plazapi 014het speelkwartier het plein moeten worden afgesloten voor het toerisme. Al bleef toen ik op het plein was een groepje jongeren keurig achter de denkbeeldige zijlijn van het voetbalveld en vormde op die manier een kleine schare supporters voor de voetballertjes. Dat aan het plein naast het Schoenenmuseum, met in de hal een schoen van ruim een meter voor het standbeeld van Columbus dat aan het einde van de Rambla staat, een hotel is gekomen, is al veel te veel inbreuk op de intimiteit van het plein. De kinderen beseffen dat waarschijnlijk niet. Even heb ik overwogen om de voetballende schoolkinderen voor te stellen om niet de deur van de kerk als doel te gebruiken, maar het raam van het restaurant van hotel Neri.   

Ad van der Neut, barcelonarevisited.wordpress.com, voegde in een reactie toe dat bij het ontploffen van de bom op het plein 42 mensen om het leven kwamen, waaronder 30 kinderen. De kinderen waren vluchtelingen afkomstig uit Cervantes’ geboorteplaats Alcalá de Henares, vlakbij Madrid. De kerk was hun opvanghuis. Een belangrijke aanvulling van deze Barcelona-deskundige die bij deze post niet mag ontbreken.

Anuncios

Bilbao – Barcelona

06/10/2015

IMG_3901

En dan hebben we het niet over de finale van de Spaanse Supercup. Bovendien als we het over de Baskische voetbalclub hebben, is het niet Bilbao, maar Athletic, of Athletic Bilbao. Het filiaal heet Bilbao Athletic. Het koppelteken tussen de twee steden staat symbool voor de opvallende overeenkomsten die Barcelona en Bilbao in stedenbouwkundig opzicht hebben ondergaan. Een geschiedenis die teruggaat naar de vroege Middeleeuwen. In Barcelona kun je het zien vanaf Tibidabo, in Bilbao ligt het balkon op de heuvel van Artxanda. Toen Bilbao in 1300 stadsrechten én het monopolie kreeg op de handel die over de Cantabrische Zee kwam, begon Barcelona handel te drijven met havensteden langs de Middellandse Zee, van Italië tot in Griekenland. Wat de Barrio Gótico voor Barcelona is, zijn de Siete Calles voor Bilbao. Beide steden kenden een explosieve groei in de 19e eeuw, vooral dankzij de industriële revolutie, die in Barcelona in het teken stond van de textiel en in Bilbao van het staal. De Catalaanse hoofdstad ontwierp zijn Example, Bilbao rolde de Ensanche uit. Alleen het patroon was anders. Waar Barcelona voor de grid, een rasterpatroon koos, kreeg de uitbreidingswijk van Bilbao de vorm van een wiel, met de grote rotonde van Moyua als as in 021het hart van de wijk. In dezelfde periode ontwierp Barcelona de Plaza Real aan de Rambla, en richtte Bilbao de Plaza Nueva in, net buiten de oude wijk. Vanaf de jaren tachtig begonnen beide steden aan een facelift. Barcelona draaide zijn gezicht weer naar zee, terwijl Bilbao de oevers van de rivier opschoonde en met het Guggenheimmuseum en het theater Euskalduna een interessante stad werd voor de reiziger. Maar waar de toeristen Barcelona al in de jaren negentig ontdekten, mede door het succes van de Spelen van 1992, is de stroom toeristen dat naar Bilbao afreist, pas de laatste jaren op gang gekomen.  Het zijn er veel minder dan in Barcelona, maar omdat Bilbao een stuk kleiner is, is de impact misschien wel net zo groot. Dat is al te merken als er twee cruiseschepen in de haven van Bilbao liggen. Barcelona wil met de nieuwe burgemeester Ada Colau de toenemende stroom toeristen een halte toeroepen. De marktlieden op de Boquería zijn de toeristen inmiddels beu, omdat ze wel foto´s nemen, maar niets kopen en de winkelende buurtbewoners hebben verdreven. Bilbao heeft altijd gezegd dat ze niet afhankelijk willen worden van het toerisme, maar daarmee voorkom je niet dat de stad wordt overspoeld. Als een klassieke tapasbar als Café Bilbao aan de Plaza Nueva de ene na de andere groep toeristen over de vloer krijgt, zal de stamgast wellicht voor een minder populaire bar kiezen. Het is een spanningsveld, waarvan Bilbao waarschijnlijk hoopt dat hier de overeenkomsten met Barcelona ophouden. 

De onderkoning en de provinciaalse slet

31/12/2010

In Barcelona staat aan de Rambla op nummer 99 het palau de la Vireina, het paleis van de onderkoningin, Maria Francesca de Fiveller y de Bru. Maar het was haar echtgenoot Manuel de Amat y Juniet die het paleis in 1772 liet bouwen. De markies van Castellbell werd in 1761 tot onderkoning van Peru benoemd. Het is de dikzak, die we hierboven op de foto een prachtige jongedame zien omhelzen. Zijn hoofd rust bijna in haar boezem. Het was een toevallige ontmoeting, tussen de onderkoning en mij. Ontelbare keren ben ik over de Rambla langs zijn paleis gelopen, dat overigens verder van de Rambla afstaat dan de aanpalende gebouwen omdat zijn paleis, nu een cultureel centrum van de gemeente, er al stond voor de Rambla werd aangelegd. Ik had nooit kunnen bedenken dat ik de onderkoning nog een keer zou tegenkomen in het afgelegen Andesdorpje Tomaykichwa.  De dorpelingen geloven er heilig in dat Micaela Villegas, alias La Perricholi, in Tomaykichwa werd geboren. Boven in het dorp is in haar geboortehuis een klein museum ingericht over de geliefde van de onderkoning. Daar wordt veteld dat Michaela op jonge leeftijd naar Lima ging en als dienstmeisje in huis kwam bij de familie Perricholi, vandaar haar bijnaam. Haar droom was om actrice te worden en op 15-jarige leeftijd trad ze al op in het Coliseo de Comedias. Haar talent en schoonheid ontging de onderkoning niet. De romance tussen de jonge actrice en de oude onderkoning (hij was inmiddels de zestig gepasseerd) werd afgekeurd door de elite van Lima en La Perricholi werd al snel La Perra Chola, de provinciaalse slet. Toen Amat weer terugging naar Spanje bleef ze alleen achter met  de zoon die ze met Amat had gekregen. Ze wordt gezien als de eerste diva van Peru, al bleven de vijanden van de onderkoning haar bespotten als de slet uit de provincie. Dat is misschien ook wel de reden dat Micaela altijd heeft onkend dat ze in Tomaykichwa werd geboren. Toen wij in het bergdorpje waren dansten voor het standbeeld van de geliefden, de Negritos, een soort lokale versie van het feest Moros y Cristianos dat in Spanje op veel plaatsen wordt gevierd. Een dansfestijn, uitgevoerd door de kinderen van het dorp die verkleed als zwarte slaven en blanke Spanjaarden de geboorte van kindje Jezus vierden. Bijzonder, zoveel cultuur in zo´n klein dorpje, waar een alfabetiseringsprogramma wordt gehouden, waar de priester ´s ochtends tijdens de mis een fel betoog houdt tegen abortus en de parochianen schuchter instemmend knikken bij de woorden van de priester.  

Barcelona is Biutiful

19/12/2010

Of  beter gezegd; Barcelona is óók Biutiful. Wie Barcelona alleen maar kent van de Rambla, de barrio Gótico, de Sagrada Familia en het Parc Guëll is de film van Alejandro González Iñarritu misschien even schrikken. Er zijn wel wat shots van de Sagrada Familia, de Ramblas. de haven en de Middellandse zee, maar de film speelt zich vooral af in Santa Coloma de Gramanet en Badalona met regelmatig de drie schoorstenen van San Adrián de Besós in beeld, die je gelijk ziet als je Barcelona vanuit het noorden binnenrijdt.  Het zijn plaatsen waar je als toerist niet snel naar toe gaat. Maar het is ook Barcelona en de Mexicaanse filmmaker Iñarritu, die ook Amores Perros en Babel produceerde, werd ooit verliefd op die kant van Barcelona,  waar veel sociale problemen zijn, armoede heerst, immigranten in de illegaliteit leven, maar waar het leven ook puur is. In die sfeer leeft Uxbal, de hoofdrolspeler, weergaloos geacteerd door Javier Bardem. Hij is betrokken bij de illegale immigratie van Chinezen, maar komt ook op voor hun rechten. Hij verdient aan de verkoop van namaaktassen van topmerken, die door Senegalezen op de Plaza de Catalunya worden verkocht. Die kunnen we zien als we op het terras bij café Zurich zitten, maar Biutiful laat ook het drama zien wat op de achtergrond speelt. Ondertussen vecht Uxbal tegen prostaatkanker, probeert hij zijn kinderen te beschermen tegen hun moeder, die haar lichaam verkoopt en geestelijk labiel is. Het zijn beelden van het rauwe Barcelona,  van de Raval en Barrio Chino, ik zag het aan de buitenkant, toen ik in de jaren negentig een paar weken in de calle Robador woonde. En deze film brengt het op een sublieme manier in beeld. Terecht gaan  Iñarritu en Bardem met deze Mexicaans-Spaanse productie op voor een Oscar. Ongetwijfeld gaat de film ook in de Nederlandse filmhuizen draaien, een aanrader voor wie na de zoete beelden van Barcelona in de film Vicky  Cristina Barcelona ook eens de andere kant van de stad wil leren kennen.