Lieve Lise

07/11/2016

img_7831

Het spijt me Lise. Ik hoop niet dat je erg schrok van het onverwachte flitslicht. De jongen op de voorgrond deed dat wel. Maar bij hem won de verbazing het al snel van de schrik. Hoe ik het aandurfde om een foto te nemen, dat was verboden. Maar ik stond buiten de zaal protesteerde ik. Maar je nam de foto de zaal in, weerlegde de jongen bij de ingang. Ik wilde je vangen in mijn camera, zoals jij, toen je nog maar 24 jaar oud was, werd gevangen in het barokke raamwerk dat je om je heen kreeg. En zoals je nu gevangen bent in een zaal van het Thyssenrenoir_lise_in_a_white_shawl Bornemiszamuseum in Madrid. De jongen die de kaartjes controleert als cipier bij de ingang. Je mocht op reis. Even weg uit het Dallas Museum of Art. Ik kan me niet voorstellen dat je daar ooit zult wennen. Wat moet een knap burgermeisje zoals jij uit een dorp boven Parijs in dat sfeerloze Dallas. Je bent je model voorbij gestreefd. Renoir maakte geen portret van je, maar hij schiep je, uit de spiegeling van Lise Tréhot. Zij was zijn belangrijkste model in zijn beginjaren. Tussen 1865 en 1872 poseerde ze voor hem. Op een van zijn laatste werken van haar werd jij geboren. Er wordt gezegd dat je haar huwelijkscadeau was. Vandaar de witte sjaal, als een bruidsluier. Je bent de mooiste van de 23 schilderijen die Renoir van Lise Tréhot maakte. Je kwam bij haar in de familie. En daarna nam het echtpaar Emery en Wendy Reves je mee naar Dallas. Of all places! Gelukkig blijf je nog tot 22 januari in Madrid. Als topstuk van de expositie Intimiteit lise_trehot_in_1864van Renoir. Zoals Picasso zei dat na de grotschilderingen van Altamira de decadentie in de schilderkunst intrad, zo geldt dat ook voor de expositie van Renoir. Jouw gezicht siert de eerste zaal. Alle schilderijen die de bezoeker na jouw portret ziet, zijn overbodig. Het is onmogelijk om het gezicht van je af te wenden. Die grote bruine ogen, het linker ooglid dat iets naar beneden gaat. Er zit zoveel expressie in je ogen dat het lijkt of je iets wil vertellen. Je hoofd helt licht over naar rechts. Misschien was je net bezig om je sjaal over je hoofd te leggen. Je houdt de stof met één hand vast. Ik had je graag meegenomen, het Thyssen uit, naar de overkant, langs het Prado naar het Retiropark om daar samen in een roeibootje op de vijver te dobberen.  Eenmaal verdwenen in jouw ogen is het zo makkelijk om te fantaseren.

Een jacht van 232 miljoen

12/10/2016

YATE DE LUJO , FOTO DE BORJA AGUDO, 5/10/2016

Had het gezicht van die vissers op de kade wel eens willen zien, toen in het holst van de nacht dat mysterieuze gevaarte in de haven van Getxo verscheen. Een kruising tussen een jacht, cruiseschip en onderzeeër. Waarschijnlijk moesten ze wel even slikken, helemaal omdat ze wellicht een paar dagen geleden in de krant hadden gelezen dat twee Russische gevechtsvliegtuigen langs de kust van Bilbao waren gevlogen en dat in de Golf van Vizcaya een Russische atoomondezeeër was gesignaleerd. En nu opeens dit vreemde schip, waarvan de eigenaar een Rus is. De vissers konden opgelucht ademhalen. Dit jacht is slechts het speeltje van de Russische multimiljonair Andrey Melnichenko. Hij liet het jacht dopen met de naam A, naar de eerste letter van de voornaam van zijn liefje, het Servische model Aleksandra Nikolic. Het echtpaar liet zich niet zien en dat maakte het bezoek juist zo mysterieus. Waren ze überhaupt wel aan boord?

mega-yate-a-1Het jacht, ontworpen door de Fransman Philippe Starck, is 119 meter lang. Aan boord is een zwembad, discotheek, een bomvrije suite, heliplatform en er is een geheime kamer voor het geval dat de 44-jarige Melnichenko, die een vermogen heeft van 10 miljard euro, zich schuil moet houden als bijvoorbeeld het kogelvrije glas en de veertig camera´s hun werk niet hebben gedaan. Melnichenko richtte in 1993, toen hij 23 jaar was, de Russische bank MDM op, waar zijn miljonairsvriendjes hun vermogen veilig konden onderbrengen. Daarna ging hij in zee met de staalmagnaat Popov. Op de lijst van Forbes, staat hij op de 129e plaats van meest rijke mensen ter wereld. Zijn jacht heeft hij overigens te koop gezet voor zo´n 300 miljoen euro. Hij is er een beetje op uit gekeken, nu zijn zeilschip, het grootste ter wereld en ook ontworpen door Philippe Starck, te water is gelaten.

Na twee dagen in Getxo te hebben gelegen, ging de ´A´ richting Santander. We zagen het schip langsvaren vanaf ons strand in Castro. Mijn jongens hadden geen oog voor de miljonairsschuit. Ze waren dolbij met de vlieger die papa een dag eerder had gekocht voor 12,95 euro.  

 

Voor jou..

09/10/2016

img_7162-1

Als je in een Spaanse bar zit en je bent uitgekeken op de televisie, naast je zit iemand die de krant leest en de ober is te chagarijnig om maar goedendag te zeggen, dan hoef je meestal maar om je heen te kijken om je niet te vervelen. Veel barren hebben het interieur van een etnografisch museum. Oude zwartwit foto´s van de stad, de straat of de familie, gesigneerde voetbalfoto´s, ingelijste krantenknipsels van historische gebeurtenissen, het shirt, het schoeisel of andere relieken van sportheiligen. Of zoals in bar Zuretzat waar langs de muren een hele collectie helmen hangt van de bouwvakkers die aan het Guggenheim werkten. Toen ik voor het eerst de bar binnenkwam moest ik gelijk denken aan een knekelhuis. Hier hingen geen helmen maar schedels. Bijna alle helmen zijn wit, alleen boven de ingang hangen een blauwe en groene helm van twee vrouwen die aan het Guggenheim werkten. Boven het gangetje dat naar het toilet en het eetgedeelte leidt, hangt de helm van de architect Frank O Gehry. De naam geschreven op een pleister, zoals kinderen dat doen op hun broodtrommeltje en beker die ze meenemen naar school. De ober wist of wilde me niet meer vertellen dan dat Gehry de helm had achtergelaten als dank voor alle kopjes koffie die ze hem tijdens de bouw hadden geserveerd. Waarschijnlijk was het personeel toen vriendelijker dan nu. Maar misschien lag het ook aan mijn vraag of deze helmen waren gekocht in de speciaalzaak voor de bouwsector tegenover de bar. Alle vragen die ik daarna nog stelde werden kortaf afgedaan. Met Nederlandse humor maak je in Spanje niet snel vrienden.

img_7163-1Maar het kan ook best zo zijn dat Gehry met zijn collega´s hier zijn koffie kwam drinken. De bar ligt op iets meer dan honderd meter van het Guggenheim, in de straat Iparraguirre, de straat waar de puppy van Jef Koons recht inkijkt. Misschien was het aan het einde van deze straat, aan de toen nog zestien meter hoge ´afgrond´ boven de houtopslag op de kade van de rivier´ dat de directeur van de stichting Guggenheim Thomas Krenz en Frank Gehry, toen nog adviseur van de stichting, de ingeving kregen om hier het Guggenheim te bouwen. Op de kade en onder de brug van Salvé. Gehry zou bij de opening van het museum vertellen dat toen hij de lokatie zag, zijn hand uit zichzelf het potlood over zijn aantekenboekje stuurde en dat een groot deel van de vormen van het museum tijdens dat magische moment zijn ontstaan. Het ontwerp van het museum vertelt de geschiedenis van Bilbao, het verhaal over de haven en de produktie van ijzer en staal. Wat Gehry zag op dat moment was nog geen geschiedenis, het was de realiteit. Kijkend naar de helm van Gehry probeer ik me voorstellen wat er onder deze helm en in het hoofd van Gehry zich afspeelde in die tijd. De bar waar Gehry zijn koffie dronk heet Zuretzat. Dat is Baskisch voor ´voor jou´. Misschien zei Gehry dat tegen de ober toen hij zijn helm achterliet. Hij had het ook kunnen zeggen tijdens zijn toespraak bij de opening van het museum in 1997, volgend jaar precies twintig jaar geleden. 

Was keizer Karel V de eerste pensionado?

28/09/2016

img_7703

Dacht altijd dat pensionado een Nederlands verzinsel was; een combinatie van jubilado en pensionista. Maar typ pensionado in op Google en de zoekmachine komt binnen 0,26 seconden met maar liefst 2.230.000 resultaten. En eerlijk gezegd moet ik ook het antwoord schuldig blijven op de vraag of keizer Karel V inderdaad de eerste gepensioneerde was die zijn laatste levensjaren in Spanje kwam slijten. De keizer verdween echter niet in een appartement of villa ergens aan de costa. Hij trok zich terug in een klein paleis, gebouwd tegen een klooster van de orde van Hiëronymus in Yuste, een gehucht, verscholen in de legado_de_yustebossen van Extremadura. Maar net als veel Nederlanders van nu, die de caravan volstouwen met pindakaas, hagelslag en drop, zo kwam Karel V naar Spanje met een uitgebreide hofhouding, waaronder Belgische en Duitse bierbrouwers. Er bestaat in Spanje nog altijd een donkergeel bier dat Legado de Yuste heet, en volgens een Vlaams recept wordt gebrouwen, inmiddels wel door Heineken..

De landing van Karel V op de Cantabrische kust werd vorige week weer nagespeeld bij onze buren in Laredo, van oudsher een koninklijke havenplaats, maar nu vooral een badplaats, waar half Bilbao een tweede appartement heeft om in de zomer te genieten van het kilometerslange strand. Eind 15e en begin 16e eeuw vertrokken de dochters van de Katholieke Koningen, Johanna van Castilië en Catalina de Aragón naar Vlaanderen en Engeland om in het huwelijk te treden met respectievelijk Filips de Schone en Arthur Tudor. En nadat hij in Brussel afstand had gedaan van het keizerschap en de Spaanse troon kwam Karel V op zijn laatste reis naar Laredo om door te reizen naar Yuste. Het zou de enige plaats zijn geweest in zijn rijk waar de zon nooit onderging, waar hij van het leven had genoten. Tijdens de jachtpartijen in de bossen van Extremadura.

img_7710In 1556 stond alleen de bisschop van Salamanca de keizer op te wachten, nu werd hij verwelkomd door duizenden toeschouwers, waaronder de president van Cantabrië, Miguel Angel Revilla. Een bijzondere man, die van zijn hart geen moordkuil maakt. Karel V moest weten dat hij een landgenoot was van Angela Merkel, en dat zijn verre nazaten als Juan Carlos en zijn schoonzoon de titel van koning weinig eer hadden aangedaan. Kijkend naar het strand, waar het schip van Karel V lag aangemeerd, dwaalden mijn ogen af naar de overkant van de baai, naar de lichtjes van Santona. Daar, weggestopt onder de stenen vloer van de kerk van het Capucijnerklooster ligt Barbara Blomberg begraven. De geliefde van de keizer. Zij die hem de prins Jan van Oostenrijk schonk. Karel V was pensioando, maar nog lang geen 65. Hij paste er voor om in zijn harnas te sterven. Wellicht wilde hij na een leven van oorlog voeren nog een paar jaar van het leven genieten. Dat hij daarvoor naar Spanje kwam was een logische keuze. En eigenlijk had hij daarvoor gewoon in Cantabrië kunnen blijven.

 

 

Ademloze kunst

22/09/2016

img_7669

De mensen op de foto zijn allemaal in de war. Ze lopen verbaasd rond. Bij binnenkomst zagen ze een uitgeputte toerist op de grond zitten tussen zijn bagage. Op drie tafels in het midden van de zaal zitten drie naakte vrouwen, de benen uit elkaar, zonder enige gêne. Bij de muur kijkt een verkoper uitdagend naar het publiek. De toerist, de vrouwen en de verkoper zijn échte mensen, maar ze bewegen niet. Het zijn geen straatartiesten die je een muntje kunt geven, waarna ze gaan bewegen. De mensen in deze zaal zijn levensecht, maar zullen nooit tot leven komen. Geen vlees en bloed, maar glasvezel en polyester. De drie naakte vrouwen, de toerist en de verkoper, maar ook de twee arbeiders, het meisje met het gezicht naar de muur en de oma met de baby op de arm, horen bij de expositie Hyperrealisme 1973-2016 die in het museum van Schone Kunsten van Bilbao wordt gehouden. Nog even, op maandag zullen ze de zalen weer verlaten.

img_7654 Gisteren was de laatste woensdag, de dag dat de toegang tot het museum gratis is, voor de expositie eindigt. Dat was de reden dat er in de middag een enorme rij niet alleen vóór het museum stond, maar bijna óm het hele museum. Als de mensen die aansloten, toen de rij de laan tussen de plaza de Euskadi en het park Doña Cassilda bereikte, richting het museum waren gaan staan, had de rij de ronde om het museum voltooid. Nu boog de rij af richting de plaza de Euskadi en werd er een halve kring om de Baskische schilder Ignacio de Zuloaga gevormd. Als hij zich had kunnen omdraaien op zijn voetstuk, had hij de hele rij kunnen begroeten. Maar de mensen die om hem heen stonden, kwamen niet voor zijn werk. Tenminste, deze keer niet. Iedereen kwam voor de toerist, de verkoper, de drie naakte vrouwen en de andere kunstwerken van het Hyperrealisme, een kunststroming uit de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw. Nog even snel voor het te laat was. Heel menselijk, wachten tot het laatste moment én op een dag dat het museum gratis is, dat scheelt weer zeven euro. Maar dan sta je wel met zijn allen opeengepakt rond de kunstwerken. Heel even verlangde ik naar die vijf exclusieve bezoeken aan de tentoonstelling van Jeroen Bosch in het Prado in Madrid. Al vormden de stillevens wel een mooi contrast met de gekte van de bellende, poserende, pratende en fotograferende massa. Als bakens van rust stoorden zij zich niet aan de drukte. Hieronder nog wat foto´s van de expositie.

img_7670

 

 

 

 

 

 

 

 

img_7665

 

 

 

 

 

 

img_7661

 

 

 

 

 

 

img_7676

Terug naar de Rastro

12/09/2016

img_7644

In augustus was het precies vijftien jaar geleden dat ik in deze straat neerstreek, calle de mira el rio alta. Tenminste, mijn balkon keek uit op deze straat. De ingang van het appartementencomplex lag in een straat om de hoek, in de calle del Bastero, nummer 13, de derde etage, en er was geen lift. Niet dat dat een groot probleem was, zoveel spullen had ik niet bij me. Het appartement was al ingericht en ik deelde het met twee Spaanse jongens en een Zwitsers meisje. Ik kreeg de tip dat er een kamer vrij kwam van een collega. Ik belde ergens in juni met de vraag of ik er dan in augustus kon intrekken. Er werd geen loting of selectie gehouden. Ik had gebeld en dus zou de kamer voor mij zijn, ook al zou ik er pas twee maanden later intrekken. Het appartement lag midden in de Rastro, in de wijk van de antiekmarkt die iedere zondag wordt gehouden. In de wijk wemelt het van de antiekzaakjes. Op zondag zetten de eigenaars veel spullen op straat om kopers te lokken.

Uren bracht ik door op het balkon om te lezen over Spanje, maar ook om naar Spanje te kijken en te luisteren. Ik zal nooit meer vergeten hoe op een dag een meisje vanaf het balkon aan de overkant van de straat aan me vroeg hoe laat het was. Ze was rond de veertien jaar. Ze had een prachtig gezichtje met donkere ogen en lang zwart haar. Ze was ongetwijfeld van Andalusische afkomst, want in de wijk woonde een grote Andalusische gemeenschap. Toen ik haar de tijd vertelde, bedankte ze me met een sierlijk en sensueel handgebaar waarmee Carmen de hele tabaksfabriek in vuur en vlam had kunnen zetten. Vanaf het balkon hoorde ik uitgebreide wedstrijdanalyses van de oude mannen van de antiekwinkels over vooral Atlético Madrid, want dat was de club bij ons in de buurt. Mijn Spaanse huisgenoten heetten Nacho en Pipo, die laatste naam was een bijnaam, zijn eigenlijke naam heb ik volgens mij nooit geweten. De Zwitserse vriendin van Pipo studeerde Kunstgeschiedenis. Nacho zocht in die tijd zijn weg in de wereld van het theater. img_7640Jaren later,  nadat ik al was vertrokken uit de Rastro kwam ik hem tegen tijdens een zapronde langs de Spaanse televisiekanalen. Hij had de rol van conciërge in een humoristische serie. De afgelopen weken speelde hij in een theater om de hoek bij het hotel waar ik dankzij Jeroen Bosch een kleine maand mocht doorbrengen. Na afloop van een van de voorstellingen wachtte ik hem op bij de artiesteningang. Toen hij naar buiten kwam, herkende hij me onmiddellijk. Hij woonde niet meer in hetzelfde appartement. Pipo en Melany waren naar Luxemburg verhuist, vertelde hij me. We zouden elkaar nog wel een keer tegenkomen op de Rastro om een biertje te drinken. De Rastro is na vijftien jaar niets veranderd. Net zo min als de Spaanse gewoonte  om afspraken niet in een agenda vast te leggen, maar spontaan te laten gebeuren. Dus wie weet zal ik Nacho over een jaar of vijftien tegenkomen op de Rastro.

Tot de Kerst er op volgt

07/09/2016

img_7639

Met zoveel politie rond het gebouw van de Tweede Kamer leek het even of Spanje opnieuw werd getroffen door een staatsgreep, 35 jaar na de couppoging van Tejero. Maar het waren veiligheidsmaatregelen voor de politici die er in het parlement maar niet in slagen om een regering te vormen. Na de verkiezingen, vorig jaar in december lukte het al niet en na de laatste verkiezingen die op 26 juni werden gehouden, dreigt het weer te mislukken. De Spaanse koppigheid, waar ik al eerder over schreef,  steekt weer de kop op. Eerst denk je nog dat er een geniale strategie zit achter dit politieke schaakspel, maar na weer een debat van over en weer modder  gooien, is wel duidelijk dat de politieke leiders vooral bezig zijn om elkaar af te branden. Na de verkiezingen  in december probeerde de socialistische leider Pedro Sánchez een coalitie te vormen, maar de PP hield dat tegen. Na de laatste verkiezingen nam Rajoy het initiatief en was het de PSOE die dwars zat. Misschien moet er toch maar weer een Tejero het parlement binnenstormen om de heren politici te gijzelen tot ze er wel uit zijn.

Nu het politieke spectrum bestaat uit vier partijen moet in Spanje voor het eerst een grote coalitie worden gesloten om een regering te kunnen vormen. Het probleem is echter dat de partijen daar geen ervaring mee hebben. En waarschijnlijk zit ze ook de Spaanse koppigheid in de weg. Toegeven in de onderhandeling wordt gezien als img_7635verraad naar de achterban. Het lijkt erop dat óf de leider van de PP, Mariano Rajoy, óf de socialistische leider Pedro Sánchez het veld moet ruimen, zodat er een doorbraak kan worden geforceerd. In het redactionele commentaar riep de krant El País beide leiders op om een stapje terug te doen. Om de politieke druk wat op te voeren had Rajoy de politieke kalender zo opgesteld dat wanneer er in de komende periode geen regering wordt gevormd, de derde verkiezingsronde wordt gehouden op Eerste Kerstdag, 25 december. Pas in oktober zal er opnieuw in het parlement worden gestemd over het vormen van een regering.

De politieke leiders blijven met elkaar praten, gisteren deden Rajoy en Sánchez dat gedurende tien(!) minuten om tot de conclusie te komen dat ze er niet uit zullen komen. Er wordt nu gewacht op de uitslagen van de regionale verkiezingen in het Baskenland en Galicië, die op 25 september worden  gehouden. En al die tijd zullen de politieke verslaggevers zich uren ophouden bij de ingang van de Tweede Kamer om in de bij 37 graden smeltende microfoon hypocriete, nietszeggende woorden als dialoog en voor het Spaanse volk op te slurpen.

 

Een exclusief bezoek aan Jeroen Bosch

30/08/2016

IMG_7629

De reizigers op deze foto staan op het punt om een exclusief bezoek te brengen aan de expositie van Jeroen Bosch in het Prado. Na het succes van Bosch in zijn woonplaats Den Bosch, was het nu de beurt aan Madrid om een overzichtstentoonstelling te organiseren. Mét het topstuk De Tuin der Lusten, het schilderij dat niet naar Nederland kwam. Mijn reisorganisatie SRC speelde handig in op de tentoonstelling en bood in eerste instantie één reis van vijf dagen aan. Maar deze reis was in een mum van tijd volgeboekt en uiteindelijk werden vijf reizen georganiseerd met tussen de 23 en 29 gasten per reis. Én uw blogger die het kwintet reizen mag begeleiden.

Voor de gelegenheid kocht SRC exclusieve entreekaartjes, waarmee we een uur voor de officiële openingstijd van het Prado al naar binnen mogen. Voor de stroom uit, want na tien uur worden 150 bezoekers per kwartier toegelaten. Met zoveel mensen in een zaal is het onmogelijk om alle details op de werken van Bosch te bestuderen. Daarom was het ook een mooi gezicht hoe zes gasten van de groep IMG_7627op een rij voor de Tuin der Lusten stonden. De handen op de rug, ontspannen. Helaas mocht dit beeld niet worden vastgelegd, zover ging de exclusiviteit van het bezoek niet.

Behalve dat het kaartje 50 euro kost, moet je er wel wat voor over hebben om in augustus naar Madrid te komen. Vroeger liep Madrid massaal leeg in augustus, naar de kust, op de vlucht voor de hitte. De Madrilenen doen dat nog steeds, maar de toeristen komen nu ook naar de hoofdstad in de hete zomermaanden. Met temperaturen tussen de 34 en 36 graden en als het alleen op een terras waar een verfrissende nevel neerdaalt,  is uit te houden. Bij het Prado stond in de ochtend een rij tot halverwege de lange zijde van het museum, ter hoogte van het standbeeld van Velázquez. Deze IMG_7630afmetingen werden tot een paar jaar geleden alleen gemeten in het voor- en najaar. Het lijkt dat het terrorisme de toerist ook naar Madrid heeft gedreven. Maar in ons geval heeft Bosch dat gedaan. Vijf keer Bosch zal me niet gaan vervelen. Waarschijnlijk was dat wel gebeurt als ik vijf keer hetzelfde werk van Mondriaan had moeten bekijken. Maar in het werk van Bosch zijn zoveel details te ontdekken, dat gaat nooit vervelen. Het is een bijzondere wereld, de wereld van Bosch. Sinds ik daar in ronddool, heb ik, dankzij het interessante boek van de Duitse hoogleraar Nils Büttner, woorden geleerd als dendrochronologie, anagogie, viervoudige schriftuitleg en ben ik het werk van Bosch eenstuk beter gaan begrijpen. 

 

De 23 wonderen van Jakobus

01/08/2016

060

Een paar jaar geleden ontstond er grote paniek binnen het bisdom van Santiago de Compostela. De Codex Calextinus was ontvreemd. Ruim een jaar lang werd er gezocht naar dit 12-eeuwse kleinood en uiteindelijk werd het bij toeval ontdekt in de garage van de klusjesman van de kathedraal. Verstopt achter een auto in een plastic tas van een supermarkt. Deze klusjesman werd er al van verdacht dat hij regelmatig een deel van de opbrengst van de collecte mee naar huis nam, maar dat hij ooit de Codex zou meenemen, had niemand kunnen vermoeden.

De Codex wordt gezien als de wieg van het fenomeen van de pelgrimage naar Santiago. In de 12e eeuw gooide bisschop Gelmirez bij de graaf van Galicië, Raymond van Bourgondië, een balletje op om zijn broer Guy, abt van Cluny en later paus Calixto, te bewegen om binnen het christendom wat reclame te maken voor de pelgrimage naar Santiago. Op die manier zou Spanje eindelijk bij de rest van Europa worden betrokken en zou Spanje steun krijgen in de Reconquista, de kruistocht tegen de Islam. Guy van Bourgondië stuurde de monnik Ameryc Picaud het pelgrimspad op, om de belangrijkste pelgrimsweg, de camino francés, in kaart te brengen. Deze eerste pelgrimsgids werd als een van de vijf boeken opgenomen in de Codex. De andere boeken in de Codex Calixtinus gaan over de overbrenging van het lichaam van Jakobus naar Spanje, over de strijd van Karel de Grote en ridder Roeland in de Pyreneeën, over preken en psalmen die de pelgrims onderweg moeten aanhalen én over de 22 wonderen van Jakobus.

abrazoalapstolMaar daar moet een wonder aan worden toegevoegd. Drie jaar geleden gingen een man en een vrouw op vakantie naar de kust van Galicië. Ze genoten van de natuur, de gastronomie en bezochten de kathedraal van Santiago. De vrouw was bijna zeven maanden zwanger. Het zou hun tweede kind worden en ze wisten al dat het een jongetje zou worden en dat hij de naam Thiago zou krijgen. Niet alleen omdat ze dat beiden een mooie naam vonden, maar ook omdat de man twee keer de pelgrimstocht naar Santiago had gelopen. Santiago had ook gekund, maar die naam wordt in het Spaans al snel afgekort tot Santi en dat klinkt vrij oubollig. Terwijl hun oudste zoontje vrolijk rondrende over het plein voor de kathedraal, ging de vrouw alleen naar binnen, manlief bleef buiten om op de kleine belhamel te letten. In de kathedraal ging ze achter het hoofdaltaar de trappen op om het beeld van Santiago te omhelzen. Een traditie die in de 16e eeuw ontstond toen de piraat Francis Drake de kust van Galicië teisterde en in Santiago de Compostela snel het lichaam van de apostel en zijn twee discipelen werd verstopt. Dat werd zo goed gedaan dat men drie eeuwen nodig had om de grafkisten weer te vinden. Al die tijd was Santiago met het beeld achter het hoofdaltaar toch aanwezig in de kathedraal. De vrouw liet de handen rusten op de schouders van de apostel. Het waren slechts een paar tellen, maar het had verstrekkende vervolgen. Nog geen twee weken later kwam hun zoon Thiago op de wereld, zeven weken te vroeg en nota bene op de dag van de heilige Jakobus, 25 juli. Zijn vader was tijdens de bevalling voor zijn werk als reisleider in Peru, waar hij net Arequipa binnenreed. De stad waar hij zijn geliefde had leren kennen en waar hij nu voor het eerst weer terugkwam.  Toegegeven, het wonder is nog niet erkend door het Vaticaan, maar misschien dat mijn vrouw en ik, want dit verhaal gaat over ons, ooit gaan lobbyen bij de paus.

Twee gezichten van Madrid

21/06/2016

IMG_5822

IMG_5834

Of beter gezegd, twee uitzichten op Madrid. De bovenste foto nam ik vanaf het dakterras van mijn hotelkamer aan de Gran Vía, richting het noorden van Madrid. De foto daaronder laat het uitzicht zien van mijn hotelkamer aan de calle Atocha in het centrum, waar ik een week later verbleef. Een kamer aan een binnenplaats, waar je tot je middel uit het raam moet hangen om te zien hoe de hemel boven Madrid is ingekleurd. Maar als je eenmaal een stap buiten beide hotels zet, is het contrast bijna net zo groot als tussen de foto´s boven deze post. Als je vandaag de dag in een reisverhaal schrijft dat een stad meerdere gezichten heeft, wordt je door de redactie voor de volgende reisreportage voor straf naar een plaats als Albacete gestuurd. Geen kwaard woord over Albacete overigens, maar toen ik daar een paar jaar geleden was en bij Toerisme vroeg naar het historische centrum van de stad verwezen ze me naar een dorp op acht kilometer van Albacete, Chinchilla. Albacete werd geboren op een bedrijventerrein. Maar terug naar Madrid en de twee gezichten van de stad. Want na een verblijf van twee weken worden die wel heel scherp afgetekend. En dan heb ik het niet over de twee gezichten die de stad zelf schetst met het Madrid van de Habsburgers en Bourbons.

De Gran Via is uitgegroeid tot een ware Franchise Avenue, waar alleen plaats is voor grote landelijke en internationale ketens en waar zogenaamde Baskische tapasbarren worden gerund door Russen. De grandeur en elegantie van de Gran Vía is alleen nog af te lezen aan de gevels van de monumentale panden. Een van de laatste dieptepunten voor de Gran Vía was de opening van de kledingdumpshop Primark. Ook geen kwaad woord over deze Ierse lowbudgetketen, maar zo´n filiaal hoort thuis in een winkelcentrum buiten de IMG_5831stad en niet aan de Gran Vía. Heel veel mensen zullen het niet met me eens zijn gezien de stroom consumenten die daar de hele dag in en uit loopt. Aan de Gran Vía is geen leuk, authentiek Spaans eettentje meer te vinden. Allemaal financieel weggetreiterd door de grote ketens. Chorizo Ibérico de bellota heeft plaatsgemaakt voor eenheidsworst. Dan toch maar de omgeving van calle Atocha. Een collega tipte me een goed restaurant, waarvan ik me de naam niet meer wil herinneren…. Als je langs het restaurant loopt, zo rond een uur of 8, wanneer de vergeelde gordijnen nog zijn gesloten, nodigt het niet uit om naar binnen te gaan. Het restaurant opent om 20.30 uur, om 21.00 uur is het vol en om 21.15 uur staat er een rij voor de deur. Het geheim van dit restaurant? Een eerlijke prijs voor een eerlijk menu, voor 10,50 euro kun je uit ongeveer tien voorgerechten en tien hoofdgerechten kiezen. Bij de prijs is brood, wijn, water of bier en dessert inbegrepen. De obers zijn profesioneel van de oude stempel. Omdat ik een tafel voor mezelf had, werd deze ook gebruikt om afgeruimde borden en bestek even te stallen als de ober zijn handen vol had. Een avond was ik bang dat het restaurant zijn ziel aan het duivelse toerisme had verkocht, toen er aan een lange tafel een groep Koreanen zat. Het was eenmalig, stelde de ober me gerust. Zijn collega had zich laten verleiden door een mooie reisleidster.