Archive for the ‘Salamanca’ Category

Gelukkig Nieuwjaar!

20/12/2010

Volgens de universitaire kalender zit het jaar erop. Afgelopen donderdag, 16 december, kwamen 35000 (volgens de politie 30000) studenten naar de Plaza Mayor om afscheid te nemen van het oude jaar. Nog een keer samen feest vieren, want dit weekeinde stond in het teken van de grote uittocht van de studenten in Salamanca. Allemaal zijn ze naar huis gegaan om met ouders en familie de komende feestdagen door te brengen en verder feest te vieren met vriendinnen en vrienden die ze hebben achtergelaten. Vorig jaar werd het feestje nog verstoord omdat de studenten en de gemeente het niet eens werden over de organisatie. Toen moest men uitwijken naar Zamora, waar het natuurlijk lang niet zo gezellig is. Maar dit jaar namen de studenten Salamanca weer in. En niet alleen studenten uit Salamanca, er reden ook bussen uit Portugal, Vigo en Cáceres het busstation binnen met jongeren die wel zin hadden in dit studentenfeestje. Al vroeg in de middag liep het park van San Francisco vol om de oudejaarsnacht te openen met de botellón, letterlijk de grote fles. Het fenomeen is eigenlijk verboden, op straat mag geen alcohol meer worden gedronken, maar op deze dag mogen de studenten wat meer. Kopen ze sterke drank in en grote twee liter flessen cola, vandaar dat het fenomeen de grote fles heet, en wordt alles bij elkaar gegoten. Dat is een stuk goedkoper dan in de discotheek 6 euro betalen voor een rumcola. Rond één uur ´s nachts was het centrum van Salamanca omgetoverd in een zee van plastic tasjes en lege flessen. Om 5 uur in de ochtend was het tussen de Plaza Mayor en de Gran Via ondanks de vrieskou nog druk op straat en nergens een wanklank, niemand die in een dronken bui de neiging had om een bushokje te slopen of een mede-student, al kun je wel vraagtekens zetten bij de hoeveelheid alcohol die naar binnen wordt gegoten op zo´n dag. In het kielzog van de studenten verlaten wij vandaag ook de stad. De druiven eten we dit jaar in Peru bij de familie van mijn vriendin, tot 3 maart zullen we in Zuid-Amerika blijven. Overwinteren in Zuid-Amerika, dat is weer eens wat anders dan Benidorm…  

Anuncios

Een nieuwe arm voor de astronaut

17/12/2010

 

Hij is al bijna net zo beroemd als de kikker, de astronaut van Salamanca. En deze week is hij opnieuw in het nieuws, want de ruimtevaarder krijgt eindelijk zijn arm terug. In september sloegen een paar vandalen onder andere de arm van het beeldje af. Die wordt morgen teruggeplaatst door dezelfde kunstenaar die de astronaut in 1992 het levenslicht gaf in het rijk

gedecoreerde portaal van Palmzondag aan de noordkant van de kathedraal. Er zijn al veel verhalen bedacht, waarom die astronaut daar is geplaatst, maar de verklaring is heel simpel. Ooit werd besloten bij iedere restauratie een hedendaags symbool toe te voegen. In 1992, een jaar voor in de kathedraal van Salamanca de tentoonstelling Los Edades del Hombre werd gehouden, bedacht kunstenaar Miguel Romero om een astronaut toe te voegen, evenals onder andere een ooievaar, haas en rivierkreeft, symbolen van de lucht, het land en het water van Salamanca, en een draak (of is het toch een aap of een duiveltje?)  met een ijsje als symbool voor de studenten. Zo zijn er veel details terug te vinden in de zogenaamde plataresco-stijl. De stijl deed zijn entree in de 16e eeuw, toen de renaissance uit Italië was komen overwaaien. In Spanje vond men die architectuur veel te strak en te saai. Dus werden kerken en paleizen opgesmukt met een zeer fijne decoratie, een soort filigraan of zilverwerk, plata betekent ook zilver. Het beroemdste symbool zit verstopt op de gevel van de universiteit, de beroemde rana de la suerte, de gelukskikker. Iedere student die aan zijn studie begint, moet de kikker vinden, want alleen dan zal hij slagen. De kikker wordt ook gezien als het symbool van de zonde, zoals de zonden als achter de meiden aangaan en je iedere avond vol laten lopen met bier. Deze zonden moeten de studenten op de universiteit zien te overwinnen. 

     De studenten wordt het niet makkelijk gemaakt, want de kikker zit goed verstopt. Hier op de foto een detail van de gevel, het kapiteel van de rechterpilaar van de facade. Daar zijn drie doodskoppen geplaatst. Op de linker schedel zit de kikker. Minder bekend is de muzikant van de studentenbandjes, de tuna´s, die is afgebeeld op een van de portalen van de kerk van San Benito. Of het beeldje van Saturnus op een van de pilaren op het pleintje van Corillo. Als het Saturnus is, want soms valt het niet mee om te bedenken wat of wie er schuil gaat achter de symboliek. Net als de tekst die op de muur staat op een van de doorgangen naar de Plaza Mayor. Aquí se mato una muger. Rueguen a Dios por ella, año de 1838. Hier werd dus een vrouw gedood (of pleegde ze zelfmoord?) in 1838. De voorbijganger wordt verzocht om voor haar te bidden. Van het medaillon van Franco op de Plaza Mayor en de schelpen op het Casa de las Conchas tot het sterretje op het voorhoofd van de heilige Domenicus, overal zijn bijzondere details te ontdekken. Maar het is aan te raden omdat vanaf het voorjaar te doen, want tijdens deze winterdagen met de koude wind die door de dikste winterjassen blaast (en je ook merkt dat je op 800 meter hoogte woont) is het geen pretje om uitgebreid een gevel te analyseren of een astronaut een nieuwe arm te geven, vandaar waarschijnlijk ook de lege steiger naast de astronaut.   

 

De klokkenluider van Salamanca

01/11/2010

Nog maar eens naar de foto kijken. Inderdaad, daar gaat toch echt een man met een trommel (en een fluit) omhoog naar de cupulín, de kleine koepel van de toren van de kathedraal van Salamanca. El Mariquelo heet hij, de klokkenluider.  Zonder touwen, vangnetten of andere veiligheidsmaatregelen klimt hij ieder jaar op 31 oktober omhoog, een traditie die ontstond in 1756, een jaar na de aardbeving van Lissabon. Ook Salamanca schudde bij die zware natuurramp op zijn grondvesten. De inwoners zochten een veilig heenkomen in de kathedraal. Toen de schokken ophielden, bleek dat iedereen de aardbeving had overleefd. De toren, Hiëronimus, genoemd naar de eerste bisschop, helt sinds die tijd wel wat over, al is dat vanaf de straat met het blote oog niet te zien. In de kathedralen (het zijn er twee, een oude Romaans-gothische en een nieuwe laat-gotische, gebroederlijk naast elkaar) zijn op veel plaatsen in de muren de scheuren te zien. Als dank aan God besloot het bisdom in 1756 ieder jaar een dag voor de aardbeving El Mariquelo de toren te laten bestijgen. Tot een aantal jaren geleden ging de klauterpartij nog tot de windvaan, zoals op de foto is te zien. En in weer en wind. Ook als het regent, en het boven op de koepel spekglad is, klimt de trommelaar omhoog. Alleen niet meer tot aan de windvaan. Ángel Rufino de Haro, die de traditie in 1985 weer nieuw leven in blies, gaat tegenwoordig niet hoger dan het kleine koepeltje op een hoogte van ongeveer 100 meter. Daar aangekomen speelt hij een charrada, een soort middeleeuwse troubadoursmuziek, op fluit en trommel. Ook laat hij twee (vredes)duiven los.  Sinds 2002, toen Salamanca, samen met Brugge, culturele hoofdstad van Europa was, kan iedereen zich een beetje Mariquelo voelen. In de toren is sinds die tijd een expositie ingericht over de geschiedenis van de torens (het is een beetje een ingewikkeld verhaal, maar de toren van de nieuwe kathedraal is om de oude toren gebouwd). De bezoeker kan een wandeling maken over het dakterras van ´de kleine toren´ . Er is ook een doorgang naar een galerij die door de oude en nieuwe kathedraal heen loopt, vanwaar je een prachtig uitzicht op het interieur van de kathedralen hebt, en vanwaar je ook van heel dichtbij de zorgwekkende scheuren in de muren kunt zien. Net toen we zondag met Baskische vrienden aan deze bijzondere route door en over de kathedralen wilden beginnen, kwam El Mariquelo het trappenhuis uit, met een rood aangelopen hoofd van de inspanningen en de koude wind die gisteren over de hoogvlakte joeg. Hij had zijn missie weer volbracht. De opdracht van het bisdom was niet alleen om  zo dicht mogelijk bij de hemel God te bedanken, maar tegelijkertijd te controleren of de toren in het afgelopen jaar niet meer uit het lood is gaan staan. El Mariquelo meende van niet.  

   

Nog een laatste toevoeging. Binnenkort kunnen ook de torens van de iglesia de Clerecias worden beklommen. De oude Jezuïetenkerk, die nu de kerkelijke universiteit is, tegenover het Huis met de Schelpen. De andere grote kerk van Salamanca, die je, net als de kathedraal, als je hele goede ogen hebt, al kunt zien als je uit de richting van Ávila komt, ter hoogte van de stier van Osborne, op zo´n 25 kilometer afstand van de stad.

We recycleren wat af!

28/10/2010

Ik kwam er achter dat het tijd was om weer even thuis te zijn, toen ik in Mérida, op weg naar de busparkeerplaats, dat alledaagse tafereel zag in een gewone woonwijk, weg van de Romeinse monumenten. Een jonge vrouw deed de deur van het appartementencomplex achter haar dicht en ging met een plastic tasje met huisvuil op weg naar de afvalcontainer. Na bijna anderhalve maand van huis te zijn geweest, was dat een van de dingen die ik miste. De dagelijkse huishoudelijke beslommeringen. Reisleider heeft heimwee. Het ritueel van het huisafval naar beneden brengen, heeft er, in ieder geval in Salamanca, een nieuwe dimensie bijgekregen. Ik zag het toen ik van het treinstation naar huis liep. Tegenover het station staat een nieuwe, fel oranjegekleurde container, bedoeld om de olijfolie uit de keuken in te dumpen. Het schijnt te worden verwerkt tot biodiesel.  De tijd dat we de olijfolie in een leeg yogurtbekertje goten en bij het gewone huisafval deden, is verleden tijd. Tenminste daar streeft de gemeente naar. De oudste vorm van recycling in Spanje is volgens mij het gebruiken van de plastic tasjes van de supermarkt als vuilniszakje. Maar die traditie verdwijnt langzaam nu de supermarkten twee cent voor het plastic tasje vragen. Maar dan blijven er nog voldoende vormen van recycling over. Tegenwoordig staat er een heel containerpark voor de deur.

Laten we ze even doornemen. Van rechts naar links. De gele container is voor plastic verpakkingsmateriaal en plastic flessen, dus ook de plastic frisdrankflessen, want daar wordt in Spanje geen statiegeld voor gegeven. In de groene container gaat het glaswerk, ook voor bierflesjes geldt er geen statiegeld. De blauwe container is de papiercontainer. Daarnaast hangt aan een paal, de kleine gele bak voor lege batterijen. De grijze container is voor het overige afval, maar omdat Spanjaarden niet echt met het milieu bezig zijn, verdwijnen daar ook plastic flessen, glaswerk en papier in.  Bij de gemeente is het ophalen van het afval een van de eerste posten waarop wordt bezuinigd. In Madrid bijvoorbeeld werken nu nog 1600 mannen en vrouwen bij de vuilnisdienst, maar door de aangekondigde bezuinigingen kan dat aantal weleens behoorlijk minder worden. Nu al wordt plastic, van de gele container,  niet meer iedere dag opgehaald en ook worden er dit jaar geen straatvegers ingeschakeld om de herfstbladeren van de straat te vegen. Het is altijd een van de eerste opmerkingen die ik hoor als ik met een groep een stadswandeling maak. Wat is het overal toch schoon op straat. Maar hoe lang zal dat nog zo blijven.  

Op kamers in Salamanca

16/07/2010

De grote leegloop is al een tijdje geleden begonnen en dus worden de telefooncellen weer volgeplakt met advertenties. Se aquilla, te huur. Beetje vreemd dat nog steeds de telefoonzuilen slachtoffer zijn van dit papierterrorisme, terwijl iedereen toch een mobiele telefoon heeft. En ook bijzonder, het ongelooflijk grote aanbod van kamers en appartementen  in Salamanca. Helemaal als je het vergelijkt met de Nederlandse steden, waar studenten soms worden weggestopt in zeecontainers bij gebrek aan kamers. Maar in Salamanca is er keuze genoeg, en juist nu in de zomer. De studenten zijn vertrokken en de nieuwe lichting moet nog komen. Het zijn vooral de senioren die in Salamanca appartementen aanbieden. Vaak hebben ze twee of meer appartementen die ze verhuren. Het is voor hen de aanvulling op het pensioen. Je hoeft dus niet via een makelaar of woonvereniging een appartement te zoeken, kan natuurlijk wel, maar je betaalt dan veel meer. Het probleem met de oudjes is wel dat ze heel zuinig op hun appartement zijn én op hun (vaak) hele oude spullen, zodat ze op de meest onverwachte momenten opeens op de stoep kunnen staan.  Een belangrijke tip is ook om een appartement te vinden met individuele verwarming, zodat je niet je kamer uitzweet als de communidad, de vereniging van huiseigenaren, in de winter de verwarming op de hoogste stand zet. Vrienden van me hebben eens een hele winter de ramen open gehad, omdat het binnen tropisch warm was. En in welk gedeelte van Salamanca zoek je je kamer. Als je aan de goede kant van de rivier blijft en in de buurt van de ring, Paseo de San Vicente, Paseo de Carmelitas, Avenida de Mirat en de Paseo de Canalejas zit je al gauw goed. Een leuke straat is de Calle Van Dyck, een straat vol tapasbarretjes en aan het einde van de straat de bioscoop Van Dyck. Je hoeft sowieso niet bang te zijn in een straat terecht te komen zonder bar. Zelfs in de meest afgelegen wijken zijn er altijd wel een paar barretjes. De gemiddelde maandhuur voor een appartement met drie slaapkamers schommelt rond de 450 euro, al wil de huurprijs weleens stijgen als er drie studenten in het appartement gaan wonen.

 

De omhelzing van het WK

14/07/2010

Het meest vertederende moment van het WK was natuurlijk de kus van Iker Casillas aan zijn geliefde Sara toen hij door haar werd geïnterviewd na de finale. Een dag later werd de besogol, de kusgoal, al vijf miljoen keer bekeken op internet.  Maar de omhelzing tussen vader Vicente del Bosque en zoon Àlvaro mag er ook zijn. Àlvaro lijdt aan het syndroom van Down. Misschien is hij wel het geheim dat de Spaanse trainer zijn successen zo weet te relativeren. Zelfs na het winnen van de wereldcup. Del Bosque moest ooit bij Real Madrid vertrekken nadat hij twee keer de Europacup I had gewonnen. De president Florentino Pérez vond dat Del Bosque te weinig stijl had, geen flair, niet genoeg gentlemen, of mister. En dat klopt ook wel. Del Bosque is Del Bosque. Een gezette man  die een beetje mank loopt, hij heeft niet de stijl van Mourinho of de passie van Maradonna, maar hij is wél  een succesvolle coach. Na hem is het bij Real Madrid geen trainer meer gelukt een Europacup te winnen. En nu heeft hij ook de wereldtitel achter zijn naam staan, met overigens een elftal dat rijp was om wereldkampioen te worden. Maar dan nog.  Spanje verloor de eerste wedstrijd en Del Bosque had de moeilijke taak om Torres uit de basis te halen. Torres scoorde nota bene het winnende doelpunt in de finale op het EK van twee jaar geleden. Maar Del Bosque zal nooit de eer naar zich toe trekken. Hij verschuilt zich achter de spelers als het goed gaat en houdt de spelers in de luwte als het wat minder gaat. Zaterdag nodigdc een vriend me uit om wat te drinken op het terras. Er was nog een vriend van hem bij. En die vriend had het over Del Bosque, want hij was met hem opgegroeid in de wijk waar wij  wonen, Garrido in Salamanca. Een gewone wijk, voor gewone mensen. Ieder moment zou je er Del Bosque verwachten die even komt aanschuiven.

Lof der zotheid

10/07/2010

Het zingt al een paar dagen door de stad, waar gaan we zondag de finale kijken. Op een van de grote beeldschermen of toch in de bar ´van altijd´. Zelf heb ik weinig keuze. Zondag moet ik naar Porto om een groep te gaan begeleiden en ik zal de wedstrijd waarschijnlijk in het hotel zien, waar ze ook een enorm beeldscherm hebben, dat daar overigens altijd hangt. Voor de Nederlanders die de wedstrijd met landgenoten in een Nederlandse sfeer willen zien, is in Salamanca de keuze beperkt. Volgens mij is bar Erasmus, in de straat Meléndez dan de beste plaats. Een Nederlands ingerichte bar, dus geen Nederlandse bar, ik schreef het al eens eerder, geen kroketten of broodje bal gehakt. Maar tijdens de voorgaande wedstrijden van Oranje zat het wel altijd vol met Nederlanders; studenten, maar ook Nederlanders die om welke reden dan ook in Salamanca zijn blijven hangen. En er liepen ook altijd wel wat nieuwsgierige Amerikanen, Fransen en Koreanen binnen. Maar Oranje domineert er. En dat steekt een beetje bij de eigenaar van de bar, Ramón. Bij de wedstrijd tegen Uruguay liep hij weliswaar rond in een Hollands brulshirt, maar hij is gewoon Spanjaard en zondag zal hij ook voor Spanje juichen. Om niet de enige te zijn, in zijn eigen bar, zullen er ook wat vrienden van hem komen, maar ik vraag me af of ze er bij kunnen. Tijdens de halve finale puilde de bar al uit. Hoe dan ook, ze zijn welkom. Spanjaarden en Nederlanders gaan goed met elkaar om, geheel in overeenstemming met de ideeën van de humanist Erasmus.   

We staan in de finale

08/07/2010

Ik vond mezelf al erg optimistisch, toen ik in mijn post van 14 juni schreef dat Nederland en Spanje elkaar wel eens tegen konden komen in de kwartfinale. En nu staan we allebei in de finale. We? Wie is we? Kreeg gisteravond veel sms-jes met de vraag voor wie ik zondag zal zijn. Het is misschien een logische vraag aan een Nederlander die bijna negen jaar in Spanje woont. En gisteren vierde ik met Spaanse vrienden de overwinning op Duitsland en was ik even hollañol. Maar zondag zal ik voor Nederland zijn, ook omdat ik inmiddels moe wordt van die schreeuwende koppen van de sportkranten AS en Marca. Toen Nederland van Brazilië won, waren ze hier vooral blij dat ze Brazilië niet meer konden tegenkomen. Alsof ze zo gemakkelijk de finale zouden halen. De advertentie van Cepsa met de foto-montage van het schilderij De overgave van Breda van Velazquez, waar ik op 14 juni over schreef, is nog wel grappig. Ik kreeg het gisteren na de overwinning van Spanje al een paar keer te horen. We zetten de hertog van Alva in de spits. Misschien leeft dat historisch besef hier wel wat meer dan in de rest van Spanje, omdat de hertog van Alva in Salamanca,  in de kerk van Stefanus ligt begraven. Zijn hertogdom, Alba de Tormes ligt op 23 kilometer afstand van Salamanca. Overigens komt ook bondscoach Vicente del Bosque uit Salamanca, of eigenlijk uit het aangrenzende dorpje Cabrerizos. Maar goed, hier is iedereen ervan overtuigd dat Spanje zondag de finale gaat winnen. Zoals ze ook overliepen van zelfvertrouwen voor de wedstrijd tegen Duitsland, terwijl ik toch grote twijfels had, want zo goed speelde Spanje nu ook weer niet tegen Paraguay. Maar misschien is dat wel het grote geheim van de Spaanse selectie, la furia roja. Alleen als je écht in iets gelooft, kun je dat ook bereiken. Heeft Bert van Marwijk dat ook al niet een paar keer gezegd? Het zal een mooie finale worden. Waar ik ga kijken? In Portugal, niet om de eventuele hoon van mijn Spaanse vrienden te vermijden, maar omdat ik zondag in Porto een groep zal ontvangen.  Ze komen om 23.00 uur, Portugese tijd, aan. Dus zelfs als er een verlenging en/of strafschoppen komen kan ik die nog zien en is er zelfs nog tijd om, hopelijk, wat hatelijke sms-jes naar Spanje te sturen.

Op reis met de dood

05/07/2010
In de nacht van vrijdag op zaterdag was de dood op bezoek in Fuentesaúco, een klein dorpje op 35 kilometer afstand van Salamanca. Verkleed als stier joeg hij door de straten tot zijn hoorns zich in de borstkas van een 19-jarige jongen boorde. Het was voor de dood het hoogtepunt van het feest, voor de inwoners van Fuentesaúco het dramatische einde van het stierenrennen, de encierro. Het was de enige nachtelijke encierro en de eerste van de serie. De gemeente kondigde drie dagen van rouw af en laste alle festiviteiten voor zaterdag af. Maar op zondag ging het feest weer gewoon verder en renden de dorpelingen weer voor de stieren uit. Alsof er niets was gebeurd. Zaterdag was de dood in Fuentesaúco en misschien duikt hij binnen een paar dagen wel op in Pamplona, want daar beginnen morgen de feesten van San Fermín met de chupinazo en zullen woensdagochtend de stieren door de straten gaan. Vorig jaar rende de dood ook mee en was een 27-jarige jongen uit Alcala de Henares het slachtoffer. Het was de 15e keer dat er iemand bij de jaarlijkse feesten in Pamplona de dood vond. Feesten en de dood, ze lijken in Spanje onlosmakelijk verbonden te zijn.

Juichen voor een groot beeldscherm

30/06/2010

Las dat in de grote steden in Nederland het nog maar de vraag was of de wedstrijden van Oranje zouden mogen worden uitgezonden op grote beeldschermen in cafe´s en op de pleinen.  Dat is vaak het probleem in Nederland, veel mensen bij elkaar, veel bier en al snel verandert een feest in een veldslag of wordt het straatmeubilair verbouwd. Gisteren zagen we op een groot beeldscherm bij ons tegenover op het plein achter de Corte Inglés de wedstrijd tussen Spanje en Portugal. De Iberische derby, je zou geneigd zijn het te vergelijken met een Nederland – Duitsland, maar Spanjaarden en Portugezen bemoeien zich nauwelijks met elkaar, zodat er van een rivaliteit, vooral van Spaanse zijde, eigenlijk geen sprake is.  Een Portugese vriendin die bij ons was, kon gewoon voor de spaarzame kansen van Portugal juichen zonder een glas bier over zich heen gegooid te krijgen. Twee grote feesttenten met grote beeldschermen, op het plein ook nog eens een megascherm,  ongeveer 1500 voetbalgekken en ik zag niet meer dan drie politie-agenten. Dronkenschap was er zeker na de overwinning, maar geen enkele vorm van geweldadigheid, ook niet toen vlak na het doelpunt van Villa tot twee keer toe het beeld weg viel. Onze Portugese vriendin werd na afloop niet weggehoond, maar kreeg als troost een forse arm vol met tatoeages om haar schouder. Een mooi tafereel op een plein met een mooie naam, het plein heet plaza de la Concordia.