De ciderboerderijen van Astigarraga

img_20161111_145135

Als de Basken straks de laatste resten van hun kerstmaaltijden nog aan het herkauwen zijn, staat alweer een nieuwe gastronomische afspraak op de kalender. Vanaf januari openen de sidrerias, de ciderboederijen weer hun deuren. En dat betekent een grote t-bonesteak van de os, de chuletón, eten en onbeperkt cider drinken. Het vaste menu in de ciderhuizen. In het Baskenland zijn de meeste van deze restaurants gelegen rond Astiarraga.  Ze liggen iets ten zuiden van San Sebastián verscholen langs en onder het knooppunt van wegen die naar Pamplona, Frankrijk, Bilbao en Vitoria Gasteiz gaan. In de omgeving veel appelbomen. De appelteelt gaat terug naar de tijd dat uit de haven van San Sebastián de schepen onder de vlag van de Real Compania Guipuzcoana de Caracas naar de Nieuwe Wereld zeilden. Een soort Baskische West-Indische Compagnie. De handelaren brachten keramiek uit Valencia, wijn uit de Riojastreek en wol uit Castilië naar de koloniën en kwamen met cacao, koffie en tabak terug. Het waren deze Basken die het monopolie doorbraken die de Nederlanden hadden op de handel in cacao. De zeevaarders ontdekten dat het drinken van cider op de lange reizen dé manier was om voldoende vitamine C binnen te krijgen en zo scheurbuik te voorkomen.

015 Dat is de reden van de vele ciderboerderijen en de appelgaarden ten zuiden van San Sebastián. Er staan er maar liefst 24 rond Astigarraga. Na de oogst in september worden de appels geperst en laat men het sap fermenteren. In januari worden de vaten aangeslagen. Als de vaten leeg zijn, zo rond april sluiten de ciderboerderijen hun deuren weer. Natuurlijk zijn er ook ciderrestaurants die het hele jaar door zijn geopend, zoals Arriaga in de calle Perro in Bilbao of Marcelino bij ons in het dorp. In welke sidreria je ook komt, het menu is bijna overal hetzelfde. Als voorgerecht vis- en hampaté, een omelet van kabeljauw en soms ook groene paprikaatjes en chorizo. En als hoofdgerecht de t-bonesteak van de os. Langs de muur staan de grote vaten opgesteld waar de bezoeker onbeperkt cider kan tappen. De cider moet met een lange straal in glas of karaf worden geschonken, zodat de appelwijn gaat schuimen en het aroma vrijkomt. Het is als met bier, als de sider doodslaat kun je hem maar beter weggooien. De foto boven deze post is genomen in de ciderboerderij van Lizeaga, waar ik voor een klus in november was. Een Engelse dame wilde met haar familie de verjaardag van haar man in een ciderboerderij vieren. Het enige dat ik moest doen was de familie van Bilbao naar het restaurant in Astigarraga brengen, met de familie mee eten en ze weer terugbrengen naar het hotel in Bilbao. Ogenschijnlijk een eenvoudige opdracht, al viel het niet mee om in een ciderboerderij geen druppel cider te mogen drinken. Lizeaga was in november een van de weinige ciderboerderijen die open was. Een traditioneel lokaal gerund door vader en dochter. Het brood werd niet keurig gesneden en in een mandje geserveerd, maar als heel stokbrood op tafel gelegd. De kabeljauwomelet werd midden op tafel gezet. Geen bordjes om je eigen stukje op te leggen. Toen ik namens de familie om bordjes vroeg, kon ik er als tegemoetkoming twee krijgen. In de 16e-eeuwse boerderij was er alleen cider, rode wijn en water. Geen menukaart en geen verwarming. De meeste gasten, ook lokaal, aten met hun dikke winterjas aan. Maar wel een ontzettend goed bereide steak. Zo lekker had de familie die in Londen nog nooit geproefd.

 

Advertisements

Tags: ,

Eén reactie to “De ciderboerderijen van Astigarraga”

  1. Karel van Koppen Says:

    Een volkomen onbekende verhaal over Spanje, – ik noem Baskenland ook maar zo. Appels spreken een geworden Betuwnaar natuurlijk aan! En dat de Basken een handelsmonopolie hebben doorbroken, kijk, daar zou heel Spanje trots op mogen zijn.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s


%d bloggers liken dit: