De condor als vrijheidssymbool

305

De diepe zucht bracht een herinnering boven uit de tijd dat deze blogger werkzaam was op de afdeling Communicatie van de gemeente Culemborg. In die tijd was de werkplek nog ingericht in het prachtige 16e-eeuwse stadhuis aan de markt. En daar vond iedere dinsdag de weekmarkt plaats. En bij iedere weekmarkt posteerde een Boliviaanse muziekgroep zich pal naast het raam van onze kamer, die zich in een mum van tijd vulde met panfluitmuziek, gevolgd door de diepe zucht van mijn collega en zijn gevatte woordspeling die verder ging dan het gemiddelde niveau van kantoorhumor; ´ik hak ze in de panfluit´. Dat was ruim achttien jaar geleden. Nu kwam de diepe zucht uit de mond van mijn lief, nadat we bijna een half uur lang waren bestookt met verschillende uitvoeringen van El Condor Pasa. Van Placido Domingo tot BZN.  Mijn schoonvader had een dvd gekregen en nam ons tijdens deze feestdagen mee op een reis door de geschiedenis van dit beroemde nummer. Een geschiedenis die begon met de componist van El Condor Pasa.
Weinig mensen zullen weten wie het lied componeerde. Dat is de tragiek van veel kunstenaars. We kennen wel het kunstwerk maar niet de kunstenaar. Het was een verrassende geschiedenis die begon met het feit dat de componist, Daniel Alomía Robles, werd geboren in
IMG_4730Huánuco, de woonplaats van mijn schoonfamilie. Hij studeerde in Lima en na zijn studie reisde hij door de Andes, waar hij kennis maakte met de muziek van de Andesbewoners. Robles componeerde het lied in 1913 voor een zarzuela, een vorm van opera. Het stuk ging over de de sociale onrechtvaardigheden waaronder de mijnwerkers gebukt gingen, regelmatig mishandeld door hun koppelbazen. De zarzuela begon symbolisch met een duif die van de grond pikt, zoals de mijnwerkers dat met hun houweel doen en eindigde met de condor hoog aan de hemel als symbool van de vrijheid, zoals de condor op de foto boven deze post. Het was de eerste condor die ik zag, zeven jaar geleden in de Colca Canyon bij Arequipa, een van de beste plaatsen in Peru om condors te spotten. Toen lieten zich maar twee condors zien. Vijf jaar later op dezelfde plek moesten we bijna dekking zoeken voor deze laag overscherende majestueuze vogels.
Hoewel Robles zich liet inspireren door de traditionele muziek en dans van de Inca´s, waaronder de cashua of wayno, was de muziek niet gecomponeerd voor de typische instrumenten uit de Andes, zoals de panfluit, maar voor een orkest. Bijna een jaar lang werd de zarzuela opgevoerd in Lima om daarna in de vergetelheid te raken.  In 1964 dook het nummer op bij een optreden van Los Incas in Parijs. Bij dat concert trad ook Paul Simon op. De Amerikaan was zo onder de indruk van de Andesmuziek van Los Incas, een muziekgroep opgericht door de Argentijn Jorge Milchberg, dat hij de band uitnodigde om samen het nummer El Condor Pasa, If I could, op te nemen. De bandleden van Los Incas wisten niet beter dat het lied als volksmuziek in de 19e eeuw was ontstaan. Nadat het nummer werd uitgebracht op het album Bridge over Troubled Water wees een 879188417626606zoon van Daniel Alomía Robles Simon en Los Incas er op dat zijn vader het nummer had gecomponeerd en dat het in 1933 was ingeschreven in de bibliotheek van het Noordamerikaanse Congres. Inmiddels zijn er ongeveer 4000 verschillende versies van El Condor Pasa uitgekomen met meer dan 300 verschillende teksten. Het lied is zelfs boven de condor uitgestegen. In 1977 werden twee Voyager-ruimtevaartuigen het heelal ingestuurd met aan boord een grammofoonopname, waarop 55 verschillende talen zijn ingesproken en verschillende vormen van wereldmuziek zijn opgenomen die een samenvatting geven van de cultuur op aarde. Een fragment van El Condor Pasa ontbreekt niet. En Daniel Alomía Robles? Hij heeft een bescheiden graftombe gekregen op de patio van de gemeentelijke muziekschool in Huánuco. Een buste, een wereldbol en de muzieknoten van het nummer sieren de tombe. Boven het graf prijkt een condor die zijn vleugels heeft uitgeslagen om de componist te omhelzen.  
Anuncios

Etiquetas: , , ,

Una respuesta to “De condor als vrijheidssymbool”

  1. angusmcfox Says:

    Danny Blokhuis? Goed verhaal!

Responder

Introduce tus datos o haz clic en un icono para iniciar sesión:

Logo de WordPress.com

Estás comentando usando tu cuenta de WordPress.com. Cerrar sesión / Cambiar )

Imagen de Twitter

Estás comentando usando tu cuenta de Twitter. Cerrar sesión / Cambiar )

Foto de Facebook

Estás comentando usando tu cuenta de Facebook. Cerrar sesión / Cambiar )

Google+ photo

Estás comentando usando tu cuenta de Google+. Cerrar sesión / Cambiar )

Conectando a %s


A %d blogueros les gusta esto: