Een reisje over de Ucayali

399

Wat zullen we morgen eens gaan doen?  Ze kijkt me veelbetekend aan. Om ons heen schommelen de opvarenden in hun hangmat. Het is zondag, het einde van de middag. De zon maakt zich weer op voor een imposant kleurenspektakel. Binnen een uur zal hij een prachtige oranje gloed over de Ucayali laten glijden, de rivier waarop we richting Pucallpa varen. Dát gaan we morgen en overmorgen dus weer doen. Schommelen in de hangmat en genieten van de natuur, de rivier en de kleine vissersplaatsjes die het schip aandoet om vracht te lossen en passagiers van en aan boord te laten gaan.

De boottocht van Iquitos naar Pucallpa is een riviercruise in de meest primitieve zin van het woord. Op deze boot is geen casino, geen bioscopen, ligstoelen, golfbanen en zwembaden. En er zijn geen toeristen. Soms vraag je je af voor wie de reis meer is bedoeld, voor de vracht of 406voor de pasagiers. Naarmate de dagen vorderen, wordt het laadruim steeds leger en de verdieping daarboven steeds voller met passagiers. Tussen de hangmatten zit geen vijf centimeter ruimte meer. Als je de buitenste hangmat wat aanduwt, schommelt de hele rij mee. Wie wat meer intimiteit wil, kan op de bovenste verdieping een van de 17 kajuiten huren, die het formaat hebben van een kledingkast en waarin alleen plaats is voor een klein stapelbed. Maar je hebt dan geen last van het gesnurk van de andere passagiers of het geluid van dieren, want de  boot lijkt na een dag varen inmiddels steeds meer op de ark van Noach. Na het aandoen van een paar dorpjes hebben we gezelschap gekregen van twee papegaaien, een hond, drie schildpadden en een haan. In het laadruim bivakeren wat kuikens in een paar kisten. En ´s avonds krijgen we trouw bezoek van krekels en vooral muggen die onze boot als een drijvend buffet zien.

411We varen de Ucayali stroomopwaarts. De rivier vormt samen met de Marañon bij Nauta, een kleine plaats net voor Iquitos, de Amazone-rivier. Tenminste, dat zeggen de Peruanen. Want als de Amazone-rivier de grens bereikt, geven de Brazilianen aan dezelfde rivier de naam Solimôes. En wordt de Amazone weer de Amazone op de plaats waar de Rio Negro in de Amazone stroomt. De wieg van de Amazone is een groot deltagebied. Vanuit verschillende delen van de Andes stromen verschillende rivieren naar elkaar toe. Het water van onze rivier de Ucayali, die een lengte heef van 1771 kilometer, komt uit de Urubamba stromen, de rivier die langs Machu Picchu loopt.

Het is regentijd in het Amazonegebied. De stroming is sterk, maar de boot klieft met een snelheid van 35 kilometer per uur door het water. Het landschap is monotoon. Langs de oevers een dichte tropische begroeing, waar het water steeds verder 419binnendringt. Af en toe wordt de monotie onderbroken als het schip een nederzetting aandoet, waar wat vracht wordt gelost. In ieder dorp is het ritueel hetzelfde. Voor we de oever bereiken, zetten een paar jongens de te lossen vracht klaar voor op het schip. Hier zijn nog echte zakkendragers aan het werk. Het schip meert niet aan, maar duwt zichzelf de oever op. De vracht wordt gelost en ambulante verkoopsters klauteren de boot op om hun waar te verkopen. Met grote manden vol met sinaasappels, kokosnoten, verse vis, frisdrank, bananenchips en lokale tropische vruchten, gaan ze over de boot, tot ze het sein krijgen dat de boot weer gaat vertrekken. De bewoners, vaak vissers, blijven achter met onder andere grote langwerpige blokken ijs, die onderweg koel worden bewaard onder een dikke laag rijstschilvers. Met het ijs zullen ze de vis vers kunnen bewaren tijdens de reis naar de markten in Iquitos of Pucallpa.

422Het schip laat de nederzetting achter zich en wordt weer omringd door de grote waterplas, vol met kleine draaikolkjes. De vegetatie aan de oeverlijn is laag, daarboven wordt de lucht opgesierd met prachtige wolkenpartijen, soms opeengepakt en dreigend donkerblauw, dan weer opgelost tot kleine witte watten. Het spektakel weerspiegelt op het wateroppervlakte. De rietkragen buigen naar ons toe om vervolgens door de golfslag achter het schip weer te worden teruggeslagen naar de waterkant. We inhaleren het vredige uitzicht tot we worden opgeschrikt door een leeg bierblikje dat vlak voor onze neus in het water verdwijnt. We zijn amper bekomen van de verbazing of er vliegen nog drie blikjes voorbij. Niet alle passagiers zien de rivier en de omgeving als een kunstwerk van de natuur. Voor velen is de rivier niet meer dan een primair middel om te kunnen reizen. Geld voor een vliegticket hebben ze niet en Iquitos is niet over de 441weg te bereiken. De mensen die in de dorpjes opstappen, hebben op school nog nooit van een campagne als Wees Wijs met Water gehoord en blikvangers staan er niet langs de waterkant. Een klein jongetje krijgt van zijn moeder een lege 2,5 literfles en komt daarmee naar de rand van de boot. We raden al wat er gaat gebeuren en proberen het jongetje met een pedagogisch dialoogje op andere gedachten te brengen.

Amigo, zou jij deze plastic fles opeten?

Het jongetje schudt verlegen zijn hood.

Omdat je weet dat je daar dood van kunt gaan. De visjes in het water weten dat niet en als jij die fles in het water gooit, eten zij die fles misschien op en gaan dan dood. Wil jij dat de vissen dood gaan?

Het jongetje schudt nu onverschillig zijn hoofd en gaat met de fles terug naar zijn moeder. Daar fluistert hij het verhaal in haar oor. Haar moeder haalt de schouders op en het jongetje loopt met de fles naar de andere kant van het schip. Misschien 421wordt nu een van de rivierdolfijnen die we in kleine groepje ssierlijk boven het water zien springen, het slachtoffer van deze milieu-misdaad. Het is een van de karaktertrekjes, waaraan we moeilijk kunnen wennen. Omdat er aan boord geen afleiding is, kun je in drie dagen een vrij compleet antropologisch werk over de Peruanen aan boord samenstellen. Het valt op dat, ondanks de drukte aan boord, de Peruaan er rustig onderblijft. Waarschijnlijk waren het de eerste Spanjaarden die in de 16e eeuw Peru aandeden, niet gelukt om het Spaanse temperament te implanterenin de lokale cultuur. Met zoveel mensen aan boord, die hangmat aan hangmat liggen, zou je verwachten dat er irritaties ontstaan. Maar er is geen wrijving, het lijkt meer op een dans van mensen die letterlijk in hetzelfde schuitje zitten. Als we Pucallpa bereiken, zijn er ongeveer 150 passagiers aan boord. De Peruaan hangt zonder te aarzelen zijn hangmat tussen twee hangmatten, waar nog geen arm tussen past. Degenen die opeens een nieuwe buurman of buurvrouw hebben, zuchten een keer, maar ze zullen de nieuwe passagier niet wegsturen. Gedisciplineerd gaan ze in de rij staan als de bel gaat en ze met hun bord en beker mogen opdraven voor het ontbijt, middageten en avondeten.

457Een Peruaan windt zich niet zo snel op. Mijn buurman Juan vertelt me dat hij tien dagen had vrijgenomen op zijn werk om in Iquitos de gegevens van zijn identiteitskaart om te zetten naar de gemeente waar hij nu woont. Een paar dagen met de boot heen, een paar dagen om langs de verschillende gemeentelijke instanties te gaan en nu was hij weer op weg naar Atalaya, zijn woonplaats waar hij werkt als ingenieur bij de Peruaanse oliemaatschappij. Juan ondergaat zijn lot bewonderenswaardig. Hij geeft niet af op de bureaucratische chaos omdat hij weet dat het geen zin heeft.

Niemand protesteert ook als blijkt dat we niet dinsdag laat in de avond aankomen, maar dat de boot op woensdagochtend aanlegt aan de kade in Pucallpa. Een vertraging van een uur of zes uur stelt hier niets voor. Een nichtje uit Iquitos die ons bij vertrek komt uitzwaaien in de haven, maakte ooit dezelfde tocht. Ze zouden vijf 461dagen over de reis doen. Na acht dagen bereikte ze uiteindelijk de haven van Pucallpa. Als we van boord gaan, zijn we nog steeds niet thuis. In de middag zullen we met de bus het Amazonegebied verlaten en de Andes weer inrijden. Negen uur zullen we over de busrit doen. Of een uurtje meer, we zullen het wel zien.

Anuncios

Etiquetas: , , ,

Una respuesta to “Een reisje over de Ucayali”

  1. hari Knebel Says:

    Zoals altijd interessant, het lezen waard, en waard om er iets van te leren in onze hectische levensstijl.

Responder

Introduce tus datos o haz clic en un icono para iniciar sesión:

Logo de WordPress.com

Estás comentando usando tu cuenta de WordPress.com. Cerrar sesión / Cambiar )

Imagen de Twitter

Estás comentando usando tu cuenta de Twitter. Cerrar sesión / Cambiar )

Foto de Facebook

Estás comentando usando tu cuenta de Facebook. Cerrar sesión / Cambiar )

Google+ photo

Estás comentando usando tu cuenta de Google+. Cerrar sesión / Cambiar )

Conectando a %s


A %d blogueros les gusta esto: