A lo cubano

Het reisseizoen gaat weer van start. Volgende week voor de negende keer naar Cuba. Anderhalf jaar geleden verbleef ik aansluitend aan een rondreis die ik voor SRC maakte een week bij Cubaanse vrienden in huis. Hieronder een gedeelte uit het verslag van die week.
 
Aliuska voelt zich op haar gemak. We hebben de kleine paladar tegenover hotel Nacional gevonden. Zes tafeltjes zijn er in gepropt. Het privé-restaurant is ingericht in de garage naast het huis. Morgen gaan we naar haar twee zussen in Camagüey en ook haar broer uit Guantánamo zal langskomen. We praten nog wat na over de rondreis. Ik herinner me een grap die de lokale gids Ricardo vertelde en die ik nu aan Aliuska wil vertellen.
´Raúl staat op het plein van de Revolutie een speech…´
´Ssssst, fluistert Aliuska, vertel die mop straks thuis maar´. Je weet inderdaad maar nooit wie er mee luistert.
´Okay, zeg ik, dan vertel ik een andere mop´.
Jeb Bush staat bij het Lincoln Memorial  en tot zijn schrik hoort hij het beeld tegen hem praten. ‘Jeb, haal een paard voor me, ik wil weer ten strijde trekken, oude tijden laten herleven.´
Jeb staart het beeld met open mond aan en gaat snel naar zijn broer George. ´George, je moet nu echt meekomen, ik was net bij het beeld van Lincoln, en opeens begon het tegen me te praten.´
George begint te lachen, maar gaat toch met Jeb mee. Bij het beeld aangekomen, begint Lincoln opnieuw te praten. ´Jeb, wat doe je nu, ik vroeg je om een paard en nu kom je terug met een ezel!´
Aliuska kan nu wel hardop lachen, nu de hoofdpersonen niet Raúl en Fidel Castro zijn die bij het beeld van José Martí staan.   
 
De volgende dag op weg naar Camagüey. Aliuska kijkt al een tijdje gespannen door de voorruit van de bus. In de verte staat langs de weg een grote groep mensen. Sommigen staan pal langs de weg, anderen zitten geduldig op een bankje te wachten tot er een auto of vrachtwagen stopt die ze meeneemt. Opeens ziet Aliuska haar moeder. De chauffeur stopt en haar moeder mag instappen. Zij heeft geluk. De rest moet nog langer wachten in de botella, de fles, zoals het liften in Cuba wordt genoemd.
 
Om vijf uur was ze die ochtend van huis gegaan om zich te nestelen in de liftende gemeenschap. Als de bus stopt is het inmiddels kwart over elf. Dankzij de buschauffeur mag ze de rest van de reis comfortabel doorbrengen in een touringcar die alleen betaalbaar is voor toeristen en rijke Cubanen. Ik betaal de chauffeur 21 pesos, zo´n 15 euro. Aliuska vraagt zich af of het geld wel naar de busmaatschappij gaat. Of betalen we een omkoopprijs om de bus te laten stoppen en verdwijnt het geld in de broekzak van de chauffeur. Op Cuba weet je het nooit.
 
Op Cuba moet je mensen kennen om iets voor elkaar te krijgen. Als toerist tussen Cubanen wordt je op de achtergrond gehouden. Aan de ene kant omdat het Cubanen verboden is zich nadrukkelijk met toeristen op te houden en aan de andere kant omdat bij onderhandelingen de prijzen opeens kunnen oplopen als er een toerist in het spel is. Zo rekent de taxichauffeur in Camagüey een peso meer en wordt het verblijf in een casa particular opeens tien pesos duurder. Maar wat valt ze te verwijten als een gemiddelde toerist een bedrag op zak heeft, waar een Cubaan ongeveer vier jaar voor moet werken, het gemiddelde maandsalaris ligt omgerekend rond de twaalf euro.
 
De toerist geniet ook van de voordelen als hij tussen Cubanen is. Een busticket kan uiteindelijk wel worden bemachtigd omdat zijn Cubaanse vrienden de portier van het busstation kennen. Op de passagierslijst staat een aantal fictieve namen, het zijn tickets die op die manier beschikbaar zijn voor vrienden of kennissen of voor wie het niet erg vindt om wat pesos meer te betalen.
 
Om een dagje naar het strand te gaan, belt een Cubaan niet met OV-informatie voor de tijden van trein of bus. Patxi , de zwager van Aliuska loopt uren door de wijk om te vragen welke chauffeur zijn vrachtwagen voor een dag wil inzetten om de familie honderd kilometer verderop op het strand af te zetten. Al snel heeft hij beet, maar het is een illegale deal, en Patxi vreest dat de twee chauffeurs de dag aan het strand vooral benutten om zich vol te laten lopen met rum, zodat de terugreis nog hachelijker zal worden dan de heenreis in de schemer van de ochtend.
 
Als een Cubaan indruk wil maken in het café legt hij een sleutel op de bar. Met die sleutel kan hij geen porsche of ferrari starten, maar wel een huisdeur openen, die voor anderen gesloten blijven en hij in alle intimiteit van zijn vangst kan genieten. Want in een doorsnee Cubaans huishouden is dat onmogelijk.
Op mijn laatste dag in het huis van mijn Cubaanse vrienden tel ik 14 mensen; oma, moeder, broer, zussen, een oom, en neefjes en nichtjes. Al die tijd dat wij er waren, sliep de zus met haar zoon en moeder in hetzelfde bed. Gezellig met elkaar in de kamer zitten is onmogelijk, er is slechts plaats voor drie schommelstoelen en een kleine Russische zwart-wit televisie. In het huisje zijn twee deuren, de voor- en achterdeur. Van de huiskamer naar de keuken loop je door de twee slaapkamers. Zoveel mensen op zo’n kleine ruimte, je zou verwachten dat het tot spanningen zou leiden, maar niets is minder waar.
 
De laatste avond, het afscheidsdiner. Er is een varkenspoot besteld, die kant en klaar aan huis wordt bezorgd. Om de beurt gaan er twee of drie eters naar de keuken, de rest schommelt in de stoel, danst op muziek, loopt even de straat op en wie iets onder vier ogen wil bespreken neemt plaats op bed. Het leven op zijn Cubaans, a lo Cubano, zong de Cubaanse band Las Orishas.
 
In Nederland hebben Spanjaarden de reputatie dat ze zich nooit druk maken met hun mañana-mentaliteit. Cubanen overtreffen de Spanjaarden daar ruimschoots in.  Zij vinden Spanjaarden erg gestrest.  
Anuncios

Etiquetas:

Responder

Introduce tus datos o haz clic en un icono para iniciar sesión:

Logo de WordPress.com

Estás comentando usando tu cuenta de WordPress.com. Cerrar sesión / Cambiar )

Imagen de Twitter

Estás comentando usando tu cuenta de Twitter. Cerrar sesión / Cambiar )

Foto de Facebook

Estás comentando usando tu cuenta de Facebook. Cerrar sesión / Cambiar )

Google+ photo

Estás comentando usando tu cuenta de Google+. Cerrar sesión / Cambiar )

Conectando a %s


A %d blogueros les gusta esto: